De langste weg naar vrede: partijdigheid

De Nederlandse regering verklaarde altijd een vriend te zijn van zowel Israël als de Palestijnen.

Het is tijd dat te bewijzen: zonder overleg geen vrede.

Het nieuwe Nederlandse kabinet treedt aan in een wereld vol mondiale spanningen, waarbij het zwaartepunt in het Midden-Oosten ligt. De oorlogen in Irak en Afghanistan zijn vastgelopen en dreigen de buurlanden mee te slepen. Iran wordt bedreigd door een Israëlisch/Amerikaanse aanval. En Libanon staat op de rand van een burgeroorlog.

De sleutel tot vrede ligt in het doorbreken van de vergiftigde relatie tussen Israël en de Arabische buurlanden. Bijna al deze landen hebben na de oorlog van 1967 nog geen vrede met Israël gesloten en weigeren Israël te erkennen.

De 25 lidstaten van de Arabische Liga bieden nu normalisering van de relaties met Israël aan, mits het zich terugtrekt achter de internationaal erkende grenzen, bereid is een Palestijnse staat te erkennen en mee te werken aan een rechtvaardige oplossing voor de miljoenen Palestijnse vluchtelingen. Binnenkort komt de Arabische Liga bijeen om haar vredesplan nogmaals aan de wereld te presenteren. Tot nog toe heeft de EU de Arabische signalen genegeerd, hoewel het voorstel van de Arabische landen naadloos aansluit bij de opstelling van de EU. Die eist eveneens dat er een Palestijnse staat komt en dat Israël zich terugtrekt achter de grens van 1967.

De International Crisis Group (ICG) ziet een Europees-Arabische samenwerking als de beste mogelijkheid om de conflicten in de regio te bezweren. De EU blijft zich echter verschuilen achter de VS omdat dat land het enige zou zijn dat invloed op Israël kan uitoefenen.

Maar de EU is economisch en historisch een belangrijke speler. Ook is duidelijk dat Washington niet onpartijdig kan zijn. De prioriteit van de VS ligt duidelijk bij Irak en Iran. Amerikaanse pogingen om de Arabische landen tot een gezamenlijke anti-Iranpolitiek te brengen, werden door hen beantwoord met de eis om onderhandelingen met Israël te steunen.

Dit vredesoverleg wordt al jaren door Israël en Amerika geblokkeerd door aan de Palestijnen allerlei eisen te stellen, die juist aan de onderhandelingstafel moeten worden opgelost. Eerst was Arafat het struikelblok en werd de eis gesteld dat er eerst een eind moest komen aan het Palestijnse geweld. Nu Arafat is verdwenen, is plotseling Hamas het struikelblok.

De Nederlandse regering verklaarde altijd een vriend te zijn van zowel Israël als de Palestijnen. Maar in feite heeft de regering steeds het Amerikaanse beleid gevolgd. Nu er onlangs een eenheidsregering van Hamas en Fatah is gevormd, staat de nieuwe Nederlandse regering opnieuw voor de vraag of ze de politiek van geweld van Bush zal blijven volgen of kiest voor vredesoverleg. Daartoe dient Nederland normale relaties aan te gaan met de Palestijnse regering.

Een eerste stap kan zijn om een delegatie van de Arabische Liga uit te nodigen om te bespreken hoe er na jarenlange blokkades eindelijk over vrede onderhandeld kan worden.

Sietse Bosgra is verbonden aan het Nederlandse Instituut Palestina-Israël

Meer over het oplossen van het Arabisch-Israëlisch conflict op www.crisisgroup.org