Vriendelijke grapjes over Geert Wilders en Allah

Twee bedreigde cabaretiers speelden gisteravond tijdens een ‘Statement van het vrije woord’. Er waren geen problemen. „Ik ben een BN’er, een bedreigde Nederlander.”

„Ik maak je dood”, slingerde een vmbo-leerling cabaretier Ewout Jansen naar zijn hoofd. Maar gisteravond toonde de cabaretier zich niet onder de indruk van zulke bedreigingen. „Op het vmbo betekent dat gewoon: goeiemorgen”, zei hij op het podium van het nieuwe Comedytheater in Amsterdam.

Jansen trad er op samen met zijn kompaan Etiënne Kemerink, met wie hij het prille cabaretduo Ewout en Etiënne vormt, en met cabaretier Amar El-Ajjouri (35). Alledrie kwamen ze in het nieuws na bedreigingen en werden ze bedreigd doordat ze in het nieuws kwamen. Bij Jansen (24) gebeurde dat doordat het studentenblad Folia een paar van zijn kwinkslagen over moslims had voorgelegd aan een oud-bestuurslid van de As Soennah-moskee in Amsterdam. ’s Mans reactie – grappen over het geloof zijn verboden – wekten in de media de indruk dat er een fatwa over de jonge cabaretier was uitgeroepen. Hij ontving vervolgens diverse dreigementen van moslimfundamentalisten. El-Ajjouri werd bekend omdat hij volgens een bericht in de Telegraaf in zijn voorstelling een Geert Wilders-pop had onthoofd. Dat kwam hem te staan op bedreigingen van extremistische Wilders-aanhangers.

„Ik ben een BN’er, een bedreigde Nederlander”, zei Ewout Jansen gisteravond bij het begin van zijn optreden. Daarna noemde hij bij wijze van „veiligheidsanalyse” de naam van Allah en keek vragend de zaal in. Toen het publiek niet reageerde, knikte hij goedkeurend en vervolgde zijn optreden.

De demonstratieve voorstelling, onder het motto Statement van het vrije woord, was een initiatief van de joodse jongerenorganisatie CiJO die zich zorgen zegt te maken over de vrijheid van meningsuiting in het cabaret: „Op het moment dat je niet meer kunt zeggen wat je wilt, houdt ook het cabaret op.”

De avond verliep zonder grimmigheid of problemen, in een ontspannen sfeer. Bijna tweehonderd bezoekers in het vrijwel uitverkochte Comedytheater in de Nes – dat zondag officieel wordt geopend – zaten zich hoorbaar te vermaken met vriendelijk getoonzette grapjes over Marokkanen, Turken en Nederlanders. Ook een paar meisjes met hoofddoekjes in het publiek lachten vrolijk mee.

Na de pauze werd ook de in Marokko geboren cabaretier Amar El-Ajjouri, voor wie BN’er een afkorting is van „bijna Nederlander”, geen strobreed in de weg gelegd. Hij speelde naast allerlei Marokkaans-Nederlandse typetjes een Turkse kapper die nogal hardhandig een pop met een naar de zaal gekeerd gezicht kapt. Pas aan het slot blijkt die pop het gezicht van Wilders te hebben. Meer was er niet aan de hand.

El-Ajjouri kan zijn theatertournee gewoon voortzetten. Geen enkel theater heeft hem afgezegd en van bedreigingen is geen sprake meer. Ewout en Etiënne hebben voor het komend seizoen echter nog geen theaterboekingen. Enkele dagen nadat de theaters hun reclamemateriaal hadden ontvangen, ontstond de nationale ophef over hun moslimgrapjes. „Je kunt nooit bewijzen waarom je niet geboekt wordt”, stelt Jansen desgevraagd vast. „We treden nog wel voor een paar studentenverenigingen op, maar theaterboekingen hebben we nog niet. Ik zou natuurlijk liever in Carré staan.”