VN-gezant: accepteer losmaken Kosovo van Servië

De VN-bemiddelaar voor Kosovo, Martti Ahtisaari, heeft er gisteren officieel voor gepleit dat de Servische provincie Kosovo onafhankelijk wordt. Alleen een onafhankelijk Kosovo kan politiek stabiel en economisch levensvatbaar worden, rapporteerde Ahtisaari na ruim een jaar van bemiddeling aan de Veiligheidsraad van de Verenigde Naties. Servië heeft dat onmiddellijk van de hand gewezen.

De Veiligheidsraad, die over de status van Kosovo moet beslissen, kreeg van Ahtisaari een plan voorgelegd voor een onafhankelijk Kosovo dat in een eerste periode wel nog onder toezicht zou staan van de internationale gemeenschap – met name de NAVO en de Europese Unie. Maar Kosovo zou een eigen grondwet, vlag, volkslied en leger kunnen hebben. De rechten van de Servische minderheid in Kosovo zouden gegarandeerd moeten zijn en veel dagelijkse kwesties zouden de Serviërs in Kosovo zelf mogen regelen.

Het was voor het eerst dat Ahtisaari in een officieel document onafhankelijkheid bepleitte – zij het niet in zijn rapport, maar in een aparte inleiding bij het rapport.

Kosovo wordt sinds 1999 bestuurd door de VN. In dat jaar maakte de NAVO met bombardementen een einde aan de Servische overheersing van Kosovo en aanvallen van Serviërs op etnische Albanezen. In Kosovo wonen twee miljoen mensen, van wie negentig procent etnische Albanezen.

Volgens Ahtisaari is een Kosovo binnen Servische grenzen „niet houdbaar” meer. En het laten voortbestaan van de onzekere status van Kosovo zou een destabiliserend effect hebben. „Onafhankelijkheid is de beste bescherming tegen dat risico. Het biedt op de lange termijn ook de beste kans op een duurzame relatie tussen Kosovo en Servië.”

Ahtisaari is tot de conclusie gekomen dat Servië en Kosovo diametraal tegenover elkaar blijven staan en dat alle mogelijkheden om tot een vergelijk te komen zijn uitgeput. Kosovo zou een terugkeer naar Servisch bestuur nooit accepteren. „Dat is een realiteit die niemand kan ontkennen. Het is onomkeerbaar.”

Volgens de secretaris-generaal van de VN, Ban Ki-moon, bevat het voorstel van Ahtisaari „alle elementen voor een rechtvaardige en duurzame oplossing”.

Ook de VS en de Europese Unie steunen het plan. Maar Rusland, dat een veto heeft in de Veiligheidsraad, heeft tot nog toe gezegd tegen elk voorstel te zijn dat een van de partijen wordt opgedrongen. (AP, Reuters)