Stoffige woestijn wordt groene alpenweide

Wat gebeurde er afgelopen week rond de missie in Uruzgan? Papavers in bloei hebben het voorjaar ingeluid, stofstormen razen door de valleien.

In Uruzgan staan de eerste papavervelden in bloei. Grote witte bloemen steken boven de groene velden uit. Na de bloei zullen de eerste inkepingen worden aangebracht in de bollen, het melkachtige sap dat eruit vloeit zal worden gebruikt voor de productie van heroïne. Het is warm, de temperatuur gaat al richting de dertig graden. Stofstormen razen door de Afghaanse valleien.

Het zijn allemaal tekenen dat het voorjaar is begonnen in Afghanistan. En met de komst van het voorjaar kruipen de Talibaan uit hun schuilplaatsen - tenminste, zo ging het voorgaande jaren. Kolonel Hans van Griensven en generaal Ton van Loon, de bevelhebber over de NAVO-missie in het zuiden van Afghanistan, zeggen zich echter „niet erg druk te maken over zo’n voorjaarsoffensief”.

Toch brengt het voorjaar gevaar met zich mee in Uruzgan, offensief of niet. „Mensen kunnen zich – met hun wapens – veel makkelijker verstoppen als de papavers en het andere groen opkomen en weer meer blad krijgen”, zei een militair tijdens een patrouille in de buurt van Deh Rawood. De vallei nabij Deh Rawood is na dagen van aanhoudende regen al veranderd van een stoffige woestijn in een landschap dat zich laat vergelijken met een groene alpenweide.

Ondertussen lijkt operatie Achilles, ook wel het voorjaarsoffensief van de NAVO genoemd, in de provincie Helmand vooruitgang te boeken, valt althans af te leiden uit de uitlatingen hierover van de ISAF-woordvoerders. Belangrijkste doel van de operatie is om het gebied rond een stuwdam veiliger te maken zodat er onderhoudswerkzaamheden kunnen plaatsvinden aan de waterkrachtcentrale.

Bij de operatie zijn diverse Talibaanstrijders om het leven gekomen, zo meldde generaal Van Loon afgelopen zaterdag. Over het exacte aantal wilde hij niets zeggen. „Als ik te veel belang hecht aan dat soort factoren zou dat een verkeerd beeld kunnen geven over de voortgang van de operatie.” Wel meldde Van Loon dat twee mullahs van de Talibaan gevangen zijn genomen en dat één mullah, genaamd Jamaluddin, is „geëlimineerd”.

Veel van de offensieve acties in het kader van Achilles worden uitgevoerd door Afghaanse strijdkrachten. Volgens Afghaanse autoriteiten kwamen donderdag 69 opstandelingen en zeven agenten om bij gevechten in Helmand. Zondag werden negentien opstandelingen gedood door vliegtuigen van ISAF.

In Uruzgan blijft het onveilig, mede doordat de Talibaan nog steeds op een aantal plekken aanwezig zijn in de provincie. Vooral in het noorden van Uruzgan lijkt zich een groep strijders op te houden, zegt overste Geert-Jan Kooij, hoofd operaties, op de basis in Tarin Kowt. „We weten niet precies wat zich daar allemaal afspeelt.”

In de afgelopen maanden is in Uruzgan „een stijgend aantal gewelddadige incidenten tegen ISAF en Afghaans veiligheidspersoneel waargenomen, voornamelijk buiten de ‘inktvlekken’, in het centrale en noordwestelijke deel van de provincie”, schreef minister van Defensie Van Middelkoop (CU) afgelopen week in een brief aan de Tweede Kamer. „Rekening wordt gehouden met de mogelijkheid dat de Talibaan in het voorjaar de activiteiten in Centraal-Uruzgan verder zullen opvoeren. Ook het aantal aanslagen met IED’s, al dan niet in de vorm van zelfmoordaanslagen, zal mogelijk toenemen.” Vorige week nog werd een zelfmoordaanslag gepleegd op een Nederlands konvooi ten noorden van Tarin Kowt. Behalve de zelfmoordenaar kwam niemand om en er vielen geen gewonden.

De ernstig vertraagde opbouw van Afghaanse veiligheidstroepen vormt een probleem voor de patrouilles in Uruzgan. „Door de afwezigheid van voldoende Afghaanse veiligheidstroepen hangt de veiligheid voor het overgrote deel af van de patrouilles van de TFU (Taskforce Uruzgan, red.), hetgeen een zware belasting betekent”, aldus Van Middelkoop.

De Australiërs lijken van één ding overtuigd: de Talibaan zullen binnenkort „een zeer sterk offensief” lanceren in Afghanistan, zei de Australische minister Brendan Nelson.

Hij kondigde aan waarschijnlijk opnieuw zogeheten Special Forces naar Uruzgan te sturen. Deze waren afgelopen najaar naar huis gestuurd. Maar volgens Australische media is de situatie in Uruzgan er naar om de troepen toch weer in te zetten.