Investeerder stoot PCM uitgevers af

De Britse investeerder Apax is sinds gisteren geen eigenaar meer van uitgever PCM.

De eigenaar van nrc.next is weer volledig in handen van drie ideële stichtingen.

Uitgever PCM is niet meer in handen van een investeringsmaatschappij. De Stichting Democratie en Media heeft gisteren voor circa 100 miljoen euro een meerderheidsbelang in de uitgever van onder meer nrc.next en de Volkskrant teruggekocht van de Britse investeerder Apax. De stichting wordt nu weer de grootste aandeelhouder in PCM, met een belang van 88,3 procent. Andere aandeelhouders worden kleinere stichtingen die aan krantentitels gelieerd zijn: Stichting de Volkskrant krijgt 8,9 procent en de Stichting ter Bevordering van de Christelijke Pers in Nederland, gelieerd aan Trouw, 2,8 procent. „We zijn tevreden dat het traject is afgerond”, zegt Aad Stoop, secretaris van de stichting Democratie en Media in een persbericht.

In de tweeënhalf jaar dat de Britse investeerder Apax eigenaar was van PCM, liet de investeerder het concern kennismaken met de harde wetten van de financial engineering. Dankzij slimme financiële constructies verdiende Apax miljoenen aan PCM. De andere aandeelhouders – drie ideële stichtingen – profiteerden mee, maar zagen met lede ogen aan hoe Apax PCM ‘leegzoog’. Het bedrijf heeft inmiddels een forse schuldenlast.

Volgens Aad Stoop is het „geen probleem” om die schulden in de komende jaren te gaan afbetalen. Hij noemt het bedrijf „gezond” en heeft vertrouwen in de toekomst. Toch is het bedrijf onder de hoede van de Britten verzwakt. De winst sloeg onder Apax om in verlies: 9 miljoen winst in 2003 werd gevolgd door drie achtereenvolgende jaren van rode cijfers. Totale verliezen: 146 miljoen euro.

Apax hield investeringen tegen, stellen ingewijden. De grootaandeelhouder heeft het plan voor een zondagskrant geblokkeerd. Volgens bestuursvoorzitter Ton aan de Stegge stond Apax niet alleen maar op de rem. „Nrc.next en Volkskrant Banen zijn er gekomen.”

Wat is de erfenis van de Britten? „Apax heeft slechts geld onttrokken aan het concern”, zegt econoom Arie van der Zwan. Hij was onder andere adviseur van PCM’s centrale ondernemingsraad. Volgens hem is de financiële positie van het bedrijf ondermijnd. „Dat is spelen met een onderneming.”

De strategie van het bedrijf voor de lange termijn zal waarschijnlijk veranderen. PCM kiest voor meer samenwerking. Bijvoorbeeld met KPN in de nieuwe gratis krant Dag. Die verschijnt voor de zomer en zal gebruik maken van kopij van de Volkskrant. Ook werkt het bedrijf samen met Talpa op een website voor burgerjournalistiek: Skoeps.

„Dag is gericht op een samenleving waarin je je informatie niet vergaart op één moment, maar 24 uur per dag”, zegt Aan de Stegge. „Op papier, via internet, mobiel, tv en narrowcasting.” De bedoeling is dat Dag geen concurrent wordt voor de huidige kranten van het concern. „Wij denken dat dit een product is dat volledig anders is dan de bestaande kranten.” Dag vist wel in dezelfde vijver met adverteerders als de andere dagbladen.

Aan de Stegge zei vorig jaar nog PCM te willen concentreren op dagbladen. Nu kiest hij voor kranten en schoolboeken. De divisie algemene boeken mag worden verkocht. „Ik wil vooral een steviger basis van de dagbladen. Toen ik hier negen maanden geleden begon, was de heersende gedachte: wij geloven niet meer in kranten. Doemdenken! PCM haalt 70 procent van zijn omzet uit dagbladen. Dat is over drie tot vijf jaar nog zo. Dan is het raar om te focussen op andere zaken.” Het afscheid van Apax heeft volgens Aan de Stegge geen invloed op die strategie.

Een fusie is op termijn ook een optie voor PCM, zeggen ingewijden. Maar daarvoor zijn maar weinig kandidaten. Wegener en Telegraaf vallen af, vanwege mededingingsproblemen. Een mogelijke partner die wordt genoemd is de Noord-Nederlandse uitgever NDC. Dat is de uitgever van het Dagblad van het Noorden en de Leeuwarder Courant. NDC is eigenaar van Veen Bosch & Keuning, uitgever van algemene en educatieve boeken. „Een interessante suggestie”, zegt NDC-directeur Jan de Roos. Hij wil verder niet speculeren over een samenwerking.