Grote zege rechts-populisten Québec

De rechts-populistische Action démocratique du Québec (ADQ) heeft gisteren een grote doorbraak bereikt bij verkiezingen in Québec, de overwegend Franstalige provincie van Canada. De ADQ reduceerde de Liberalen tot een minderheidskabinet, en streefde de separatistische Parti Québécois (PQ) voorbij als grootste oppositiepartij.

De Liberale Partij van Québec, traditioneel voorvechter om de provincie binnen Canada te houden, behaalde 48 van de 125 zetels in de Nationale Assemblee in Québec-Stad, een verlies van 24 zetels. De ADQ, tot gisteren een splinterpartij rond de jonge carrièrepoliticus Mario Dumont, klom van 5 zetels naar 41. De PQ, die streeft naar onafhankelijkheid voor Québec, behaalde 36 zetels, een verlies van 9 – een historische nederlaag .

Ondanks fors zetelverlies bleven de Liberalen de grootste, en zullen ze de macht behouden als minderheidskabinet. Jean Charest, premier van Québec, noemde de uitslag „een uitdaging aan het adres van de politieke orde”.

De verkiezingsuitslag is een dramatische tegenslag voor de PQ, een partij die bepalend is geweest voor de politiek van Québec sinds de jaren ‘70. Sinds de separatisten in 1976 voor het eerst aan de macht kwamen, viel de partij nooit terug tot een derde plaats. André Boisclair, sinds anderhalf jaar partijleider, zei dat de droom van onafhankelijkheid voor Québec nog altijd bestaat: „Het licht is vanavond zwakker, maar het is er nog wel.” Boisclair zal waarschijnlijk het veld moeten ruimen.

ADQ-leider Dumont streeft in plaats van onafhankelijkheid naar „autonomie” voor Québec – zeggenschap over eigen zaken zonder afscheiding. De ADQ profiteerde van onvrede onder de Québécois met beide gevestigde partijen.

Dumont wordt oppositieleider in Québec-Stad met een groep onervaren parlementariërs die doet denken aan de Nederlandse LPF. Hij begon een opmars in de opiniepeilingen door in te spelen op ongerustheid over de vermeende bedreiging van traditionele waarden in de multiculturele samenleving. Québec is al maanden verwikkeld in een debat over de vraag in hoeverre men zich moet schikken naar religieuze wensen en gebruiken van nieuwkomers.

Dumont noemde de uitslag een „hartekreet”, een term die hij eerder gebruikte voor de omstreden gedragscode die het dorp Hérouxville opstelde voor immigranten. „Onze autonomistische koers is voor mensen die trots zijn op onze wortels en verder kijken dan onze grenzen”, zei hij. „Zij kunnen op de ADQ rekenen als het gaat de belangen van Québec.”