Dreigen met Stalin bleek toch te gortig

Russisch gas is duur geworden, stookkosten schieten omhoog, burgers weigeren hun woonlasten te betalen. Wat te doen?

Intimideren, besloten ze in de Oekraïense stad Donetsk. En wie kan dat beter dan Stalin? Vorige week verscheen hij op billboards in de hele stad. De Sovjetdictator hield op de posters een papiertje omhoog: de verwarmingsrekening? Onderschrift: „Kameraden! Dit is geen film, dit is het leven. Wie zijn rekening niet betaalt, krijgt straf.” De lokale televisie vertoonde spotjes waarin Stalin een juichend partijcongres toespreekt: „Elke nalatige kameraad moet weten wat hem te wachten staat!” Daarna volgden beelden van een zilveren Mercedes die in beslag wordt genomen en sombere mannen in goelag-uniform.

De campagne werd gisteren even abrupt beëindigd als zij begon: zowel activisten voor de mensenrechten als Oekraïense nationalisten protesteerden hevig. Stalin onderwierp Oekraïne begin jaren dertig aan de holodomor, een campagne welbewuste uithongering om het verzet van de boeren tegen de landbouwcollectivisatie te breken. Miljoenen stierven, het Oekraïense parlement verklaarde het vorig jaar tot genocide en maakte holodomor-ontkenning strafbaar.

Donetsk, de hoofdstad van een kolen-en staalgebied, ligt in het gerussificeerde oosten van het land kent een traditie van autocratisch bestuur.

Een woordvoerder van het regiobestuur zegt onaangenaam door de campagne te zijn verrast. Het was een initiatief van het verwarmingbedrijf. De tweede man daarvan, Aleksander Semtsjenko, verdedigt zijn campagne tegen AP aldus: „We gebruikten Stalin niet als historisch figuur, maar als een symbool van onvermijdelijke straf.’’

Ruslands besluit de Oekraïense economie niet langer met goedkoop gas te subsidiëren leidde vorig jaar tot hoge stookkosten en straatprotest in de hoofdstad Kiev.