12-uursdiensten om chipfabrieken open te houden

De verzelfstandigde chipdivisie van Philips rapporteert voor het eerst aan de buitenwacht. Ondanks dat het bedrijf in handen is van private equity, geen sluiers over de cijfers. Er is wel kritiek op de arbeidsmarkt.

Als het hem zelf niet lukt, dan moet de politiek maar ingrijpen. Al langer dringt topman Frans van Houten van chipproducent NXP (voorheen Philips Halfgeleiders) aan op de invoering van 12-uursdiensten in de fabriek van halfgeleiders in Nijmegen, waar meer dan 5.000 mensen werken. Zij moeten dan langer werken voor minder geld. Wat NXP in de fabriek in Hamburg in Duitsland al heeft ingevoerd, stuit in eigen land nog op verzet van vakbonden.

„Ik geef niet op”, zegt Van Houten op het Eindhovense hoofdkantoor van NXP. „In de Duitse industrie is het nu gebruikelijk, vooral in de auto-industrie en bij halfgeleiderproducenten. Het is een belangrijke manier om de arbeidsproductiviteit te verhogen. Dat is noodzakelijk om de fabrieken in Europa te kunnen laten draaien.” Daarom ligt hier een opdracht voor Den Haag, vindt hij. „Politici moeten het aanpakken. Zo niet, dan heb je op een gegeven moment geen NXP meer in Nederland.” Bij de vakbonden komt hij er niet doorheen. Die zijn bang dat als ze bij NXP toegeven, alle werkgevers op de stoep staan. Van Houten: „We moeten wel. Ik hoop dat we het op redelijk korte termijn kunnen bereiken.”

Van Houten begon de discussie al toen NXP nog deel uitmaakte van Philips. Sinds eind september is het bedrijf zelfstandig, nadat Philips voor 7 miljard euro 80 procent van de aandelen verkocht aan private-equityfirma’s.

Gisteren publiceerde NXP zijn eerste jaarverslag. Met een omvang van 135 pagina’s, een persbericht en een conferentie met 130 analisten aan de telefoon. Terwijl private-equityeigenaren vaak de stilte bewaren, etaleerde NXP een opmerkelijke openheid. Alleen informatie over de beloning van topmanagers ontbreekt.

Is NXP alweer een beursgang aan het voorbereiden? „Dat duurt nog wel een paar jaar”, zegt Van Houten. „We doen dit deels omdat we dat moeten van de Amerikaanse beurswaakhond SEC, nadat we vorig jaar voor 4,5 miljard obligaties hebben opgehaald. Maar we hebben als bedrijf met 37.000 werknemers ook sociale verplichtingen.”

NXP kondigde aan dat een vernieuwingsprogramma meer dan de beoogde 250 miljoen euro aan besparingen heeft opgebracht. Met een tweede vernieuwingsprogramma is het inmiddels begonnen. Met grote voortvarendheid. Bij de fabriek in Nijmegen en op het hoofdkantoor in Eindhoven worden 400 banen geschrapt. Fabrieken in Duitsland en de Filippijnen worden gesloten. Een alliantie met twee grote concurrenten om samen technologie te ontwikkelen, zet NXP stop. De 300 miljoen die het overhoudt, stopt NXP in nieuwe projecten.

Want, zo benadrukt Van Houten, hij bespaart niet onder druk van de nieuwe eigenaren om het rendement te verhogen. In februari nam NXP de activiteiten in mobiele telefonie van het Amerikaanse Silicon Labs over voor 220 miljoen euro. Meer overnames zullen volgen. „Juist als het economisch slechter gaat, hebben wij ruimte om overnames te doen. Dan komen vaak bedrijven voor gunstige prijzen beschikbaar”, zegt Van Houten.

Ook investeringen in onderzoek en ontwikkeling staan niet ter discussie. NXP besteedt er bijna 1 miljard euro per jaar aan. „Ook daar wordt niet aan getornd.” Van Houten is ook niet van plan om, hoewel NXP in Azië groter is dan in Europa, productiecapaciteit over te hevelen. Zijn strategie betekent niet dat hij, zoals hij bij de consumentendivisie van Philips deed, fabrieken zal verkopen en producten van toeleveranciers zal afnemen. „We willen investeringen van enkele honderden miljoen euro’s per jaar blijven doen in de fabrieken in Europa om te zorgen dat ze concurrerend blijven.”