Van enge engelen en oude christenen

Aan het eind van de telefilm De uitverkorene zegt Pierre Bokma, die als Peter van der Laan een boekhouder heeft doodgereden en nu in de gevangenis zit: „Ik kom hier als een beter mens uit.” Dat lijkt ook wel de bedoeling geweest te zijn van de zondagavondprogrammering op Nederland 2, de mensen er als betere mensen, en dan vooral: christelijker mensen, uit te laten komen. De beide broers in De uitverkorene, een film van Theu Boermans, zijn christelijk op de tirannieke manier die we uit de boeken van ’t Hart en Wolkers kennen, en tegenwoordig ook weer van de televisie als de ChristenUnie aanhang gefilmd wordt. De film vertelt een braaf en merkwaardig ouderwets verhaaltje (dochter zwanger, vader boos, broer in scheiding, door geloof wordt het allemaal erger) dat ook nog eens ondanks de goede acteurs onmogelijk stijf en raar werd opgevoerd met regelrecht persiflage-achtige scènes: vader ligt op de grond na klap van oom, zijn zoontjes komen hun bed uit en vragen alleen maar „Je zou toch voor komen lezen?”Dat kan niet meer bedoeld zijn als realistisch, maar wat er precies gepersifleerd werd, àls er van persiflage sprake was, bleef ook onduidelijk.

Vergeleken bij de raarste serie die ooit op de televisie is geweest, Touched by an angel, uitgezonden door de EO, leek het trouwens wel realistisch. In deze 22-delige serie, (22 ja!), waarvan nu de achtste werd uitgezonden, komen engelen op aarde om mensen tot God te brengen. De engelen zijn vreselijk Amerikaans, in een wit pak, of met een zwoele stem en een droeve blik, en ze doen alleen maar goed. Humor hebben ze niet natuurlijk, dat hebben engelen nu eenmaal niet. Het is diep melodramatisch, diep sentimenteel, gelikt, Amerikaans – het is niet eens meer de moeite om te zeggen dat het slecht is of zoiets want dat zie je in een oogopslag. Het is voorbij slecht, het is onbegrijpelijk stom, en je zou zeggen dat het ook ver voorbij de mogelijkheid is om door wie dan ook serieus genomen te worden. Het lijkt eigenlijk het meest op vroegere doktersromannetjes, maar daar kende je de doelgroep. Wie houdt er van zulke plastic engelen, bordkartonnen moordenaars, gefiguurzaagde dialogen en huilerige moeders? Ook weer vrouwen? Net als met die dokters? Maar dan evangelische vrouwen?

Misschien was de hele avond bedoeld om ons murw te maken zodat we rijp zouden worden voor de boodschap dat God zo innig van ons houdt. Brief aan God was al geweest en toen hadden we nog Kruispunt, en Het hoogste woord waarin Agnes Kant aan de hand van bijbelteksten over haar leven praatte, hoewel zij, ondanks de pogingen van Jaap Drupsteen om gebeurtenissen in haar leven tot ‘geen toeval’ te verklaren, hardnekkig bleef weigeren om ergens een hoger plan in te zien. Zou trouwens wel een idee zijn als ze eens wat spraakles nam, hoefde ze niet meer „de baibel” te zeggen of ,,eelijk segge” of „so’n gefoel kraig ik erbai.” Verder deed ze het prima.

Je had ook kunnen kijken naar Reporter van de KRO, dat over de besluitvorming bij de deelname aan de oorlog in Irak ging en waar het hele weekend al een beetje opgewonden over werd gedaan, alsof daar dingen onthuld zouden worden waar we nooit van hadden kunnen dromen. Helaas was dat nu niet bepaald het geval – we wisten bijna alles al. Niet dat Van der Stoel naar Washington was gereisd om te zeggen: houd ook een deel van het regime in stand, maar ja, daar heeft niemand naar geluisterd. Wel een saai weekend hoor, televisiegewijs. Op vrijdag en zaterdag was er ook al zo goed als niets te beleven. Gelukkig scheen buiten de zon.

Reageer op deze column op www.nrc.nl/ogen