Universal vs. platenzaak

Na de kleine kruidenier, de ambachtelijke schoenmaker en de warme bakker wordt ook de cd-winkel op de hoek in zijn voortbestaan bedreigd. Niet omdat ze overbodig zijn, want internet en iTunes hebben nog geenszins de rol overgenomen van de sympathieke cd-handelaar met oren aan zijn kop en hart voor de zaak, die elke week een op jouw persoonlijke smaak toegesneden advies kan geven over de muziek die vers in de schappen ligt. Bij Elpee in Groningen of bij Phantasio in Amsterdam word je hoe dan ook beter geholpen dan bij de Fame Megastore, waar ongeïnteresseerd personeel de scepter zwaait.

Maar de platenindustrie ligt dwars. ‘Majors’ Warner, Sony/BMG en EMI vinden het niet meer rendabel om hun vertegenwoordigers langs de kleine winkeltjes te sturen, om ze van hun repertoire op de hoogte te houden en feedback te verzamelen over wat er leeft aan de onderkant van de platenmarkt. Kleine cd-winkeliers kregen van platenmaatschappij Universal te horen dat hun afname van digitaal geluidsmateriaal niet meer op prijs wordt gesteld, tenzij er per winkel een inkoopbedrag van 25.000 euro per jaar kan worden gegarandeerd. Zo’n bedrag is voor veel onafhankelijke cd-winkels niet haalbaar, maar Universal heeft met artiesten als Amy Winehouse, Kaiser Chiefs en Snow Patrol wel een groot deel van de betere popmarkt in handen.

Het alternatief dat hun geboden wordt, is dat ze hun geluidsdragers bestellen bij distributiemaatschapij Bertus die nog wél zaken wil doen als het om kleinere aantallen gaat. Maar daarmee raakt de kleine platenhandelaar interessante kortingen kwijt die de grootverkopers kunnen bedingen. En staan de meest alerte winkeltjes met hun goede antennes voor nieuwe trends ook nog eens achter in de rij als het gaat om snelle levering van nieuw product. Dat zou niet zo erg zijn als Universal het bij oude winsttoppers als BZN en Marco Borsato zou houden, maar de entertainmentgigant heeft zijn tentakels inmiddels ook ferm om de hippere acts als Arcade Fire, Klaxons en Bright Eyes geslagen.

Wat de producenten met hun streven naar efficiëntie bereiken is dat de consument in de toekomst is overgeleverd aan onpersoonlijke verkooppunten als de Mediamarkt, Free Record Shop en de schappen van Albert Heijn, voor de aanschaf van cd’s die hun marktwaarde al bewezen hebben en deel uitmaken van een grote, grauwe gemene deler. Liefhebbers van spannende, vernieuwende popmuziek worden dolende zielen die nergens meer terecht kunnen, althans niet buiten de virtuele wereld van internet waar iTunes en Amazon lonken. Een platenindustrie die het kleine niet eert, bijt in zijn eigen staart.

Jan Vollaard