Fluitconcert voor Oranje

Stuurloos liep Oranje zich zaterdagavond te pletter tegen een Roemeense muur.

Toch blijft bondscoach Van Basten geloven in een goede afloop: de EK-kwalificatie.

Zelden zal een fluitconcert van het Oranjelegioen zo oorverdovend hebben geklonken als zaterdagavond in de Kuip. Terwijl er niet eens sprake was van een nederlaag – hetgeen tot de mogelijkheden had behoord. Het publiek had weinig waardering voor het gelijkspel (0-0) tegen Roemenië. Het Nederlands elftal kon de hooggespannen verwachtingen in een oersaaie wedstrijd weer niet waarmaken. Toch een probleem waar bondscoach Marco van Basten nu al twee jaar mee worstelt.

Het aanvallende, dominante spel leverde geen enkele uitgespeelde kans op. De toeschouwer zag een stel machteloze oranjehemden over het slechte veld dwalen. Zonder enige creativiteit of inventiviteit. Stuurloos liepen de discipelen van Van Basten zich telkens te pletter op de Roemeense muur. En elk moment was er de dreiging van een gevaarlijke counter die kon uitmonden in een, weliswaar onverdiende, tegentreffer.

De machteloosheid leek zich ook meester te hebben gemaakt van het technische duo Van Basten en assistent John van ’t Schip. De boezemvrienden overlegden en overlegden, dan weer staand, dan weer zittend, maar uiteindelijk kozen ze voor een slappe ingreep. En daarvan stond vooraf vast dat het rendement gering zou kunnen zijn. Het is of je met aandelen belegt. Als je met hoge bedragen geen risico’s durft te nemen, zal je ook niet veel verdienen. Het publiek smeekte om „alles of niets”. Maar de twee befaamde aanvallers van weleer durfden dat niet aan. Zij wilden kennelijk de groep waarvoor ze gekozen hadden (nog) niet afvallen. In een eindtoernooi of Europa-Cupwedstrijd kan een dergelijk talmend beleid fatale gevolgen hebben.

De opbouw vanuit de verdediging, waar linkshalf Rafael van der Vaart als een liaison voortdurend ondersteuning verleende, was te traag om de goed georganiseerde Roemenen te verrassen. Daarom besloot Van Basten achterin te wisselen. Hij verving verdedigende middenvelder Denny Landzaat voor Urby Emanuelson. De linkervleugelverdediger is gewend met hoge snelheid de bal naar de aanval te brengen, maar dat was zaterdag niet de oplossing. De enige die door had wat er moest gebeuren was doelman Maarten Stekelenburg, die in de slotfase met hoge, snelle spelhervattingen een aantal stations oversloeg. „Er zit weinig vooruitgang in de opbouw”, bromde Van Basten achteraf. „We hebben goede, betrouwbare verdedigers, maar aanvallend zijn ze minder sterk.”

Dat Van Basten Clarence Seedorf nog voor vijf minuten liet opdraven, had geen tactische reden maar te maken met een kuitblessure van Van der Vaart. De voorste linie hield de bondscoach intact, terwijl daar een verfrissing op zijn plaats was geweest. Ook voorin was snel handelen in de kleine ruimten een noodzaak. Maar met een rechtsbenige linksbuiten (Ryan Babel) en een linksbenige rechtsbuiten (Arjen Robben) kon je dat wel vergeten. Zij waren gedwongen steeds naar binnen te kruisen in plaats van de hoeken van het veld op te zoeken om van daaruit de bal voor te geven. Van de flanken kwamen in de hele wedstrijd nauwelijks of geen voorzetten waar spits Klaas Jan Huntelaar, die in het centrum als klein duimpje tegenover een paar reuzen stond, iets mee kon uitrichten. Terwijl het juist zijn grote kracht is om dit soort ballen af te ronden. Van Basten bleef volharden in het verdedigen van deze strijdwijze. „Babel speelt liever op de linkerkant en Robben maakte het niet uit. Bovendien mochten ze switchen.” Maar zijn het de spelers die dit mogen aangeven?

De op de bank balende Dirk Kuijt had misschien met zijn kracht iets meer kunnen afdwingen. En het was ook interessant geweest te zien of Danny Koevermans, evenknie van de grote, sterke Roemeense verdedigers, als een extra targetman in het centrum van de aanval voor wat onrust had kunnen zorgen. Maar Van Basten bleef hopen op een creatieve ingeving van Wesley Sneijder die achter de spitsen op de positie van nummer tien duidelijk ten onderging in het fysieke geweld.

De bondscoach heeft ondanks deze troosteloze uitvoering nog steeds vertrouwen in de goede afloop van de EK-kwalificatiereeks. Ten opzichte van Roemenië is Oranje echter al kwetsbaar, ofschoon het team van bondscoach Victor Piturca nog naar Sofia moet voor het duel met de Bulgaren. Oranje reist in de laatste fase van het kwalificatietoernooi, op 13 oktober, naar Boekarest voor de uitwedstrijd tegen de Roemenen. Van Basten: „Het was vandaag niet best, maar ik heb als speler dit soort interlands ook meegemaakt. Die zitten er gewoon tussen. Er zijn nog zeven wedstrijden te spelen. Ik blijf geloven in de goede afloop.”

De bondscoach is na deze tegenvaller ervan doordrongen wat de missie van woensdag in Slovenië moet zijn: winnen. Hij gaat zeker wijzigingen aanbrengen. Verschillende essentiële manco’s, zoals het ontbreken van een echte leider en de matige opbouw van achteruit, zal hij op korte termijn niet kunnen veranderen. En daarbij is niet van belang dat bondscoach Piturca verklaarde dat Roemenië zijn beste wedstrijd van de laatste jaren speelde. Het was de 19de keer op rij dat Roemenië uit niet verloor in een EK-kwalificatiewedstrijd, een record.

Volg het Nederlands elftal op www.cijfersvanoranje.nl