Liever Brazilië dan de AEX

Beleggers vinden Rusland, India, Roemenië en andere opkomende landen riskant. De recente onrust op de beurzen geven hun geen gelijk. De nervositeit is net zo groot als die van de AEX.

Veel beleggers zijn grootgebracht met de wijsheid dat investeren in beurzen van West-Europa, Verenigde Staten en misschien Japan het beste is voor een stabiel rendement. Banken vertellen dat daar de langetermijn rendementen te halen zijn. Traditionele beurzen vangen politieke, financiële en economische schokken het best op. Met aandelen uit Nederland, VS, Duitsland en Engeland kun je rustig slapen, is telkens het verhaal. Is dat wel zo?

De afgelopen maand kregen beleggers twee keer de kans die theorie in de praktijk te testen. De eerste keer nadat de Chinese regering beperkende maatregelen nam voor hun effectenbeurzen en bijna tegelijk ex-voorzitter van de Amerikaanse centrale banken (Fed), Alan Greenspan, zei dat de VS het gevaar lopen in een recessie te raken. Dat was 26 februari.

Veel beurzen sloten 27 februari flink lager. Opvallend was dat westerse beurzen ongeveer even hard werden getroffen emerging markets. De dag na de maatregelen en uitspraken verloor de AEX-index 2 procent en de Dow Jones 1,5 procent. Zeer riskant geachte beurzen als India, Rusland en Brazilië deden het nauwelijks slechter. Brazilië zakte 4 procent, Rusland 3 procent en India 1 procent. In landen waar veel Nederlanders nooit zouden beleggen, stegen de koersen op 27 februari zelfs: de indices in onder andere Marokko, Roemenië, Egypte en Jordanië sloten hoger.

Tot de dag voor de tweede beursschok – veroorzaakt door de hypothekencrisis in de VS – was de AEX inmiddels 5 procent gedaald, net zoveel als de beurs van India. De Dow Jones stond er met 4 procent verlies beter voor, maar nog altijd slechter dan bijvoorbeeld Roemenië en Egypte. Zelfs China was de ergste klap te boven met een afname van 2 procent. Brazilië deed het minder (min 8 procent). Rusland (idem) viel tegen, maar in dat laatste land kregen beleggers onverwachts te maken met de eerste serieuze demonstratie sinds jaren tegen president Poetin.

„Slimme beleggers weten allang dat de meeste opkomende markten los staan van de beurzen in het westen”, zegt Karine Hirn, directeur van East Capital, dat is gespecialiseerd in Oost-Europese beleggingsfondsen. „Als het in Amerika minder gaat, hebben Polen, Roemenië of Kroatië daar nauwelijks last van, omdat ze weinig exporteren naar de VS. De rente in Oost-Europa vertoont juist een dalende trend.” Dat Rusland zich naar verhouding weinig stoort aan wat er in het westen gebeurt, komt volgens haar doordat er op de beurs in Moskou vooral Russen beleggen.

Investeerders in haar East Capital Russian Fund treuren niet om die teruggang van 8 procent. Sinds de lancering van dit fonds in 1998 heeft het een rendement gemaakt van 1.687 procent. De AEX-index verloor in deze negen jaar per saldo 10 procent.

De tweede test voor de opkomende markten kwam twee weken geleden, toen er in de VS een crisis uitbrak rond hypotheekverstrekkers die ten onder dreigden te gaan omdat klanten hun aflossingen niet meer kunnen betalen. Het instorten van de Amerikaanse huizenmarkt kwam een stap dichterbij, iets dat een economische crisis in de VS en daarbuiten kan aanjagen. Opvallend was dat juist westerse bhaihai-index boekt eurzen nerveus reageerden: de Dow Jones-index zakte die dag 2 procent en de AEX de dag erna 2,3 procent. Bijna alle beurzen in opkomende markten deden het beter, zoals China, Rusland, Indonesië, Taiwan en Korea. De voor menigeen onaantrekkelijke beurzen in Oost-Europa deden het het beste: Roemenië: min 1,3 procent, net als Bulgarije. Kroatië zakte 1,4 procent en de beurs van Belgrado boekte zelfs een winst van 3,7 procent.

Opkomende markten lijken nu dus minder nerveus. Bovendien blijkt hun rendement een stuk hoger te liggen. Vorig jaar steeg de index voor deze markten met 22 procent, tegen 11 procent voor de index voor alle beurzen in de wereld. De afgelopen vijf jaar stegen de indices in emerging markets gemiddeld 16 procent, de wereldindex 3 procent. Wie durfde te investeren in de nieuwste opkomende landen werd extra beloond. Afgelopen jaar klom de beurs in Vietnam 144 procent, die van Peru 166 procent.

De Noorse beleggingsinstelling Skagen meent dat emerging markets er beter voor staan dan ooit. „2007 moet het grote jaar worden voor herwaardering van die beurzen. Gezien de economische groei, die twee tot drie keer zo hoog is als in het westen, en de lage koerswinstverhoudingen is er opnieuw een rally te verwachten”, schrijft Skagen in zijn laatste nieuwsbrief. Wat volgens hen helpt zijn de dalende inflatieniveaus en de steeds liquidere markten, waardoor aandelenkoersen stabieler zijn.

Beleggen in opkomende markten is een no-brainer, vindt het traditionele Robeco. „Ik beleg liever in Brazilië dan in de AEX of Dow Jones”, zegt fondsmanager Wim-Hein Pals van het Robeco Emerging Markets Fund. In 2005 besloot Robeco klanten te adviseren niet 10 tot 15 procent van hun aandelenvermogen te stoppen in deze landen, maar 20 tot 25 procent. „Misschien verhogen we dat binnenkort weer”, zegt Pals. „Want waarom moeten bedrijven in India goedkoper zijn dan die in de VS?

Intussen heeft Brazilië zijn achterstand ingehaald. Woensdag waren de slotstanden van zowel AEX, Dow Jones als Bovespa ten opzichte van 26 februari 2 procent lager. En de Shanghai-index? Deze boekt deze week weer record na record.