Fabrikant heeft oog voor de vrouw

Man koopt auto voor vrouw, was jarenlang het rollenpatroon in een Nederlands gezin. Dit traditionele beeld is achterhaald. De vrouw kiest nu gewoon zelf en blijkt een voorkeur te hebben voor stoer en snel. De fabrikant reageert.

Aranka Klomp

Als je een vrouw vraagt welke auto ze rijdt, zegt ze ‘een rode’. Vraag je het aan een man, dan weet je binnen de kortste tijd niet alleen merk en type, maar ook alles over zijn lichtmetalen velgen en het aantal pk’s onder de motorkap. Het rode autootje van een vrouw heeft niet zelden een menselijke koosnaam, laten we zeggen Mien. Mannen hebben geen Mien, mannen hebben hoogstens een Jag als ze een Jaguar bezitten. Mien heeft ‘vrolijke ogen’, waar de auto’s van mannen koplampen hebben. Mien heeft wel eens ‘malle nukken’, terwijl mannenauto’s technische gebreken hebben. Haar auto is zo lekker handzaam in het stadsverkeer. Zijn auto daarentegen past nauwelijks binnen de lijntjes van de gemiddelde parkeerplaats. En waar de man zijn auto welbewust uitkoos, is de vrouw haar auto op een dag overkomen. Door van een ‘collegaatje’ te zijn geweest. Of doordat de man des huizes hem voordelig voor zijn echtgenote op de kop kon tikken, toen hij toch bij de garage moest zijn.

Het vergt slechts één verjaardagsbezoek, een koppeltje borreltjes drinkende heren en een luisterend oor, om alle clichés over vrouwen en auto’s op een rij te zetten. Maar kloppen ze ook? Hoe koopt een vrouw een auto?

In 2006 zijn in Nederland 483.999 nieuwe personenauto’s op kenteken gezet. Dat waren er bijna 20.000 meer dan het jaar ervoor. Veel nieuwe auto’s staan nu ook op naam van een vrouw, zo constateert de RAI Vereniging, de vertegenwoordiger van fabrikanten en importeurs van onder andere personenauto’s. 34 procent van alle aankopen van nieuwe auto’s werd vorig jaar door vrouwen gedaan, tegen 32 procent in 2005. Een lichte stijging dus.

Onderzoeksbureau Synovate Censydiam onderzocht op welke auto’s vrouwen vallen en ontdekte dat de voorkeur verschuift van de lieve ronde auto’s zoals de Ford Ka en de Volkwagen Lupo naar de zogenoemde categorie ‘energieke sportauto’s’: de BMW 1 en 3 bijvoorbeeld en de Saab 9.3. Mien is op haar retour, zo lijkt het.

De allereerste Mien was overigens niet eens zo lief en rond van vorm. Het was de weliswaar deels roze, maar toch ook hoekige en van stoere vinnen voorziene Dodge La Femme, die in 1955 op de markt kwam. Dodge dacht een mooie slag te slaan. De Amerikaanse economie floreerde en steeds meer gezinnen konden zich een tweede auto permitteren. Een auto voor haar. De dames-Dodge was een verrassing op de automarkt. Nooit eerder had een fabrikant zich zo stellig en duidelijk (‘La Femme’) op vrouwen als doelgroep gericht.

Die vooruitstrevendheid bleek geen succes. Hoewel het prototype een jaar eerder goed was ontvangen, verdween de belangstelling voor de auto zodra het etiket La Femme erop werd geplakt. Immers: de aankoop van een auto was toen nog de taak van de man in het gezin. En een man koopt nu eenmaal geen La Femme, hoe mannelijk de kenmerken van de auto verder ook waren.

In feite was de dames-Dodge een speciale variant van de Custom Royal Lancer, een succesnummer onder de modellen van die tijd. La Femme kreeg, om de boel op te vrouwelijken, een carrosserie in twee kleuren: heather rose en sapphire white, zoals Dodge de schakeringen noemde. De wieldeksels waren roze, de bekleding van de stoelen had een bloemenmotief en bij de auto zat standaard een plastic, met rozenknopjes bedrukte regencape. Kortom: geen man die er zijn geld voor neertelde.

Een autoconcept dat zo overduidelijk op vrouwelijke bestuurders mikte, is er daarna eigenlijk niet meer geweest. Kleine ronde stadswagentjes zijn altijd wel favoriet geweest onder vrouwen, maar werden en worden niet speciaal gemaakt voor die doelgroep. Eigenlijk konden vrouwen de autofabrikanten jarenlang niets schelen. Maar daar komt langzaam aan verandering in, weet trendonderzoeker Hilde Roothart van bureau Trendslator. In 2006 onderzocht ze of en hoe fabrikanten inspelen op de vrouwen onder hun kopers. „De moderne vrouw heeft een eigen auto, en heeft geld om aan een auto te besteden. Het traditionele beeld van de vrouw met het goedkope boodschappenwagentje is voorbij. De vrouw van nu koopt haar eigen wagen, en dat is een stoere.” Bovendien blijkt de moderne vrouw een behoorlijke vinger in de pap te hebben als het gaat om de aanschaf van ’s mans auto. Roothart: „Fabrikanten zouden dus wel stom zijn als ze die markt nog langer laten liggen. Wat je ziet is dat ze zich vaker op vrouwen richten in hun reclame-uitingen. Audi doet dat bijvoorbeeld. Tijdrovender en duurder is het om al vanaf het ontwerpstadium op vrouwen te mikken.’’

Volvo is voor zover bekend als enige fabrikant wel bezig met een moderne variant op La Femme van Dodge. ‘Eve’ heet de concept car die Volvo op initiatief van een aantal vrouwelijke medewerkers ontwikkelde. Het is een robuuste coupé die voldoet aan de vooral praktische eisen die vrouwen aan auto’s stellen: voldoende opbergruimte binnen in, ergonomisch vormgegeven, gemakkelijk te parkeren en vooral onderhoudsvriendelijk. Sterker nog, Eve heeft niet eens een motorkap die open kan. Alleen een monteur kan bij de onderdelen. Benzine en ruitenwisservloeistof bijvullen kan de bestuurster wel zelf, door twee gemakkelijk bereikbare openingen in de carrosserie. Eve is een prototype, maar Roothart denkt dat elementen ervan zeker terugkomen in toekomstige modellen die op vrouwen zijn gericht. „De praktische handigheden zullen bij die auto’s de nadruk krijgen, in plaats van de techniek.’’

Eén vooroordeel blijkt hout te snijden: vrouwen geven gemiddeld niet zo veel om de techniek onder de motorkap. Uit een onderzoek dat de RAI Vereniging in 2005 presenteerde, blijkt dat vrouwen net als mannen bij aankoop vooral naar de vormgeving van een auto kijken. Maar wel met een andere bril. Niet: is de auto imposant en oogt hij snel, maar wel: is hij stoer en compact. Mannen letten op topsnelheid en aantal pk’s. Vrouwen proberen of ze gemakkelijk kunnen in- en uitstappen. Voorts blijken vrouwen nog maar zelden de aankoop van hun eigen auto over te laten aan hun man. Sterker nog, zijn Jag komt er pas als zij dat goed vindt.

Er is toekomst voor een Dodge L’Homme.