Bij tv-opnames klapt steeds vaker betaald publiek

Waarom klapt tv-publiek zo vrolijk? Omdat het betaald wordt. David Haakman over de trend om tv-tribunes via castingbureaus te vullen

Wie gisteren naar de nieuwe RTL4-spelshow Voor de rest van je leven keek, kon zo’n tweehonderd figuranten op de tribunes zien zitten. Bijna driekwart van het publiek bij het programma, waarin deelnemers een uitkering kunnen winnen, was namelijk afkomstig van de castingbureaus B&F Casting, Hebbes, CFTV Casting en Hollands Glorie. Zij kregen allemaal 30 tot 40 euro betaald voor een paar uur klappen, juichen en lachen. En gratis soep en broodjes als ‘diner’.

Het is bepaald geen vanzelfsprekendheid meer dat de tribunes bij televisieprogramma’s gevuld zijn. Het aantal zenders is de laatste jaren sterk toegenomen en daarmee ook het aantal programma’s met publiek in de studio. Een oproep voor tv-publiek in een televisiegids of op de website van een zender, volstaat lang niet altijd om voldoende publiek in de studio te krijgen. Daarom huren tv-producenten regelmatig figuranten in van castingbureaus, vooral B&F Casting en Hebbes, die betaald op een tribune zitten.

Voor een nieuw programma als Voor de rest van je leven, moet dat ook wel, zegt Jeroen van Waardenberg, woordvoerder van Endemol. „Doordat kijkers het programma nog niet kennen, staan ze niet massaal in de rij om opnames bij te wonen. Omdat de tribunes veel in beeld gebracht worden, willen we wel de garantie hebben dat ze vol zitten. Door te kiezen voor betaald publiek krijgen we die garantie”, aldus de Endemol-woordvoerder.

Het zijn echter niet alleen nieuwe programma’s waarbij Endemol gebruikmaakt van figuranten van castingbureaus. Zo zit er ook betaald publiek op de tribunes bij bestaande programma’s als Deal or no Deal (Tien) en Kies de Kluis (Tros). Volgens Van Waardenberg gaan mensen minder snel onbetaald naar de opnames van televisieprogramma’s dan vroeger. „Door een realitysoap als Big Brother is de afstand naar de televisie verkleind en met de komst van YouTube zijn kijkers zelf televisieproducent geworden. Vroeger had het medium televisie meer magie dan tegenwoordig.”

Dat constateert ook Björn Floor, eigenaar van castingbureau B&F Casting. Volgens hem is de Nederlandse televisie „verzadigd” en komen Nederlanders vooral nog naar de studio voor top amusement en bekende Nederlanders. „Opnames van programma’s zijn voor mensen niet meer interessant als ze geen affiniteit hebben met deelnemers. Wat moet je bij een programma als Lingo als er geen familie of vriend meedoet? Dan gaan mensen liever een avondje naar een musical.”

Zijn castingbureau heeft een bestand van 10.000 figuranten – het grootste gedeelte vrouwen – en volgens Floor komen er elke dag honderd bij. Per week levert zijn bedrijf 150 tot 200 figuranten (publiek) aan gemiddeld vier tot vijf verschillende programma’s. Met name het laatste half jaar ziet hij een toename in de vraag van producenten naar betaald publiek. „Het aantal shows en quizzen is mede door de komst van Tien toegenomen. Voor dit soort programma’s is veel publiek op de tribunes nodig.”

Net als Endemol huurt ook televisieproducent Skyhigh TV soms figuranten in om de garantie te hebben dat er voldoende publiek in een studio zit. Bij de programma’s TV Comeback (Omroep Max) en Familiediner (EO) was een gedeelte van het publiek afkomstig van castingbureau Hebbes. „We zouden liever alleen publiek hebben dat echt betrokken is bij een programma”, zegt Harry van den Heuvel, eindredacteur van het programma Familiediner. Zijn ervaringen met ingehuurd publiek zijn niet onverdeeld positief „De figuranten worden ingehuurd om te applaudisseren, terwijl ze misschien liever in een soap spelen. We hebben wel eens meegemaakt dat publiek van zo’n castingbureau zat te lachen om gasten met familieproblemen”, zegt Van den Heuvel.

klappen & studeren

De 19-jarige Natida Lopez Adrados is één van de figuranten die betaald in het publiek heeft gezeten bij het EO-programma. De student Business Studies in Tilburg staat ruim twee jaar ingeschreven bij castingbureau Hebbes. Sindsdien zat ze in het publiek bij programma’s als De Spek & Bonen Show (VPRO), Wat zou jij doen? (KRO) en tientallen keren bij het programma Deal or no Deal. Voor een opnamedag (van 10.15 tot 17.30 uur) in Aalsmeer van dit laatste programma krijgt ze 35 euro uitbetaald. „Tussen de shoots kan ik gewoon studeren. Daarnaast ben ik stiekem een beetje fan van Beau.”

Ze ging onlangs ook twee dagen achter elkaar naar de opnames van Voor de rest van je leven. Die waren volgens haar vermoeiend. „Voor het programma werden aparte shots van het publiek gemaakt. We moesten zo’n 45 minuten achter elkaar gaan staan, klappen en weer zitten. Ook kregen we veel aanwijzingen. Dat we ons moesten proberen in te leven in het programma. Dat we wel iets uitbundiger mochten zijn”, vertelt Natida.

Volgens Björn Floor van B&F Casting vragen tv-producenten in negen van de tien gevallen om een groep figuranten in dezelfde leeftijdscategorie als de doelgroep van het programma.

Dat figuranten van castingbureaus in sommige gevallen ‘toneelspelen’ is één van de redenen waarom Blue Circle, producent van programma’s als De Zwakste Schakel en X Factor, geen gebruik zegt te maken van castingbureaus om tribunes te vullen. „Ik vermoed dat publiek dat betaald krijgt minder spontaan reageert”, zegt algemeen directeur Monica Galer.

Daarnaast zijn de begrotingen van programma’s volgens haar de laatste jaren er niet ruimer op geworden. „Het geld kan dan beter in het programma zelf gestoken worden.”

Dat wil niet zeggen dat Blue Circle nooit moeite heeft met het vinden van publiek voor programma’s van de producent. Zo werden bij de wekelijkse uitslag van X Factor op zondag „soms scholen uitgenodigd”. Het vinden van publiek voor het KRO-programma Notenclub noemt Galer „een nachtmerrie”. Galer: „Dat programma werd midden in de zomer opgenomen in een snikhete studio in Geldermalsen. Toen hebben we echt de hele regio opgebeld. Zelfs een asielzoekerscentrum in de buurt.”

Maar wat is er zo belangrijk aan een goed gevulde tribune bij een programma? „Wij verkopen emotie”, zegt Jeroen van Waardenberg van Endemol. „De emotie die een programma veroorzaakt in de huiskamer merk je niet in de studio. Die reactie – van boegeroep, gelach tot gehuil – krijgen presentatoren alleen van het publiek in de studio.