www.nrc.nl/boekenblog

Dier en mens

In zijn bespreking van de boeken van Martha Nussbaum en Marianne Thieme (Boeken, 02.03.07) bedient Hans den Hartog Jager zich van een beproefde methode om de dierenbeweging af te serveren. Hij ziet te weinig inhoud en te veel emotie en meent gelijkstelling van de rechten van dieren met die van mensen te ontwaren. Hij concludeert dat meer bescheidenheid de Partij voor de Dieren zou sieren. Hij vergist zich. De vraag is niet of je een mug of wesp mag doodslaan en ook niet of je een koe mag melken of slachten. Het gaat om de manier waarop mensen bepaalde soorten dieren institutioneel hebben gereduceerd tot een productiemiddel in plaats van levende wezens met recht op een dierwaardig bestaan. Nogal logisch dat de PvdD zich primair op die misstanden richt. Het gaat niet om gelijkstelling van dieren met mensen, ook niet om de kat of hond meer te knuffelen en zeker niet om iedereen tot het vegetarisme te bekeren. Het gaat er wel om dat door mensen gehouden dieren met respect voor hun eigen behoeftes worden behandeld. En tenslotte zonodig op een behoorlijke manier worden vervoerd en geslacht zonder ze eerst om puur economische redenen van hot naar her te slepen. Als we daar zijn aangeland, dan zijn de zwaksten in de samenleving (de dieren) niet op menselijk niveau getild, maar is de mens iets minder dieronvriendelijk

Aad Kroeze

Dier en mens 2

Wellicht is ook mijn stem op de PvdD een ‘emotionele oprisping’ te noemen. Toch spreek ik de hoop uit dat in de slip stream van het sentiment een verbetering wordt gerealiseerd in het leven van de dieren in de bioindustrie. Met andere woorden: dat de PvdD een nuttige rol speelt in het agenderen van dierenleed. Als plattelandsdierenarts weet ik dat er ruimte is voor verbetering die niet puur is gebaseerd op romantiek. Zonder daarbij vakbekwame veehouders tekort te doen. Wat ‘dierwaardig’ is of niet, daar kun je filosofische verhandelingen over houden, maar je kunt natuurlijk ook gewoon ergens beginnen.

Diederick Karthaus

Dier en mens 3

De recensent vergist zich: wij van de partij vertegenwoordigen de dieren niet en eisen evenmin het monopolie op hun stem op. Die onbescheiden – en domme – pretenties hebben we helemaal niet. Daarom heten we ook niet Partij van, maar voor de Dieren.

G. Verrijn Stuart

Dier en mens 4

Leerzaam om te lezen dat Thieme haar argumentatie niet op orde heeft. En ont hullend om te lezen dat iemand superioriteitsgevoelens heeft. Maar daarom was het juist niet zo prettig om nergens in zijn boekbespreking te lezen hoe Den Hartog Jager zelf over dierenleed denkt. Dat mag je toch op z’n minst verwachten wanneer hij de PvdD wegzet als een soort grachtengordel-coterie op zoek naar nieuwe vormen van liefdadigheid. Enkel en alleen omdat Thieme niet genoeg meebeweegt met ‘het filosofische niveau van de dierenrechtenbeweging’ zijn haar motieven, en met haar die van de PvdD, verdacht? Het gaat in het boek van Thieme toch om evident dierenleed. Dat ze niet de moeite neemt om filosofisch zuiver aan te geven wanneer je slakken mag kweken en geen koeien mag fokken voor de bioindustrie, doet daar toch niks aan af?

Marcel Zuijderland

Dier en mens 5

De graad van beschaving van een natie hangt nauw samen met de wijze waarop deze natie omgaat met zijn dieren. En dan gaat het niet alleen om het terugdringen van de bio-industrie, maar nog veel meer om een holistische zienswijze op ecosystemen, biodiversiteit, en voedsel- en waterproblemen in de wereld. De PvdD is dus zeker geen one-issue partij. Onze onmiskenbare superioriteit ten opzichte van dieren in intelligentie en taalvermogen verplicht ons tot respect en zorg voor dieren die ons zijn toevertrouwd. Het gaat dus niet om sentimentaliteit maar om verantwoordelijkheidsgevoel, mededogen en liefde ten opzichte van ‘fellow creatures’.

Prof. dr. Leo H. Hoek (VU), lid van de PvdD

Dier en mens 6

Een ragfijne en knappe analyse van Den Hartog Jager! Op foodlog.nl zijn ook de nodige kritische geluiden over de PvdD te horen. In de maatschappij fungeert de Partij kennelijk als aflaat voor een slecht geweten dat de Partij via een uitgekiende beeld- en woordkeuze strategie aanstuurt. Die is gebaseerd is op iets wat ik ‘the urban attitude to food’ ben gaan noemen. Mensen, dieren en planten gebruiken elkaar in de natuur. De ontkenning van die relatie maakt het gedachtengoed van de PvdD problematisch.

Dick Veerman

Dit is een selectie uit de reacties op www.nrc.nl/boekenblog op het artikel ‘Briesend op de Bres’. Het artikel en de overige reacties zijn nog steeds te lezen op deze site.