VIJFTIG JAAR EUROPESE UNIE

Op 25 maart 1957 werd in Rome het Verdrag tot oprichting van de Europese Economische Gemeenschap (EEG) getekend door België, Duitsland, Frankrijk, Italië, Luxemburg en Nederland. Deze landen hadden eerder de Europese Gemeenschap voor Kolen en Staal (EGKS) opgericht. De EEG was de voorloper van de Europese Gemeenschap (EG), tegenwoordig de Europese Unie (EU). Het oorspronkelijke 'Verdrag van Rome' is vele keren herzien en geactualiseerd, voor het laatst in december 2000 in Nice. Sinds enkele jaren wordt gestreefd naar een nieuw verdrag om de besluitvorming in de steeds grotere EU te verbeteren. Het overleg over dit 'grondwettelijk verdrag' verkeert in een impasse nadat de kiezers in Frankrijk en Nederland het in 2005 afwezen.

Wie doet wat?

Europese Unie

De Europese Unie (EU) is veruit het meest omvangrijke samenwerkingsverband in Europa. De deelnemende landen hebben voor deze unie een aantal instellingen opgericht waaraan zij een deel van hun eigen bevoegdheden hebben overgedragen. Dit zijn onder andere het Europees Parlement, de Europese Commissie en het Europees Hof van Justitie.

Europees Hof van Justitie

Het Hof van Justitie doet uitspraak in juridische geschillen en zorgt ervoor dat de Europese verdragen juist worden toegepast. Het Hof voorkomt hiermee dat iedereen het Gemeenschapsrecht naar eigen inzicht uitlegt en toepast.

Europees Parlement

Dit orgaan van de Europese Unie geeft stem aan de volkeren van de 27 landen die aan de Unie deelnemen. Het parlement (782 leden) debatteert op basis van voorstellen van de Europese Commissie en kan daarbij wijzigingen voorstellen, waarna het parlement en de Raad van de Europese Unie samen een beslissing nemen. De medezeggenschap van het parlement is in de loop der jaren uitgebreid en verschilt per beleidsterrein.

Europese Raad

Dit orgaan bestaat uit de staatshoofden en regeringsleiders van de 27 lidstaten van de Europese Unie en de voorzitter van de Europese Commissie. De Europese Raad komt minstens twee keer per jaar bijeen om de algemene politieke beleidslijnen vast te stellen.

Europese Commissie

Dit orgaan kan worden beschouwd als het ”dagelijks bestuur” van de Europese Unie. Het college van eurocommissarissen telt 27 leden, voor elk land één. Het huidige college van eurocommissarissen is in november 2004 beëdigd; op 1 januari 2007 zijn er twee nieuwe commissarissen bijgekomen in verband met de toetreding van Roemenië en Bulgarije tot de EU.

Raad van Ministers

In de Raad van Ministers zijn de regeringen van de 27 lidstaten op ministerieel niveau vertegenwoordigd. De ministers oefenen samen met het Europees Parlement de wetgevings- en begrotingstaak uit. Ook nemen ze beslissingen over het buitenlands en veiligheidsbeleid.