‘Te veel vrijheid werkt niet als het slecht gaat’

Rafael van der Vaart kan in het Nederlands elftal de problemen bij zijn club HSV even achter zich laten. Het mislukte WK voetbal is hij vergeten. „Het was mijn mooiste zomer door de geboorte van m’n zoon.”

Zijn seizoen was tot nog toe, zoals hij het zelf omschrijft, voor een groot deel „een nachtmerrie”. Na een succesvol eerste jaar voetbalt Rafael van der Vaart met zijn club HSV nu wekelijks om niet te degraderen. Sinds Huub Stevens de Duitse trainer Thomas Doll opvolgde is de situatie wel verbeterd, maar het gevaar om af te dalen naar de tweede afdeling nog niet geweken.

„Het is zwaar geweest”, zucht Van der Vaart in het trainingskamp van het Nederlands elftal dat morgen de EK-kwalificatiewedstrijd tegen Roemenië afwerkt. „Vooral mentaal. We spelen elke week werkvoetbal. Stevens heeft de discipline aangehaald. Dat was nodig want Doll gaf iedereen te veel vrijheid. Dat werkt niet als het slecht gaat. We spelen nu meer verdedigend en compacter.”

Los van de magere resultaten begon Van der Vaart na een mislukt WK het seizoen met een blessure. Rond de winterstop werd hij voor vier wedstrijden geschorst wegens een zware overtreding in het duel met Bochum. HSV bestrafte hem ook nog eens met een boete van tienduizend euro. „Dat is gewoonte in Duitsland”, zegt hij. „HSV gebruikt dat geld om supporters een gratis reis aan te bieden naar uitwedstrijden. Ik vond het ongelooflijk dat we van een team als Bochum verloren. Daar word je agressief van.”

Ondanks de lijdensweg van HSV, wist Van der Vaart in de wedstrijden die hij wel speelde zich te onderscheiden. Eenmaal tot aanvoerder gebombardeerd, nam hij zijn ploeg op sleeptouw. Dat viel ook Franz Beckenbauer op; Der Kaiser verklaarde dat de middenvelder een aanwinst zou zijn voor Bayern München. Waarop HSV duidelijk maakte er alles aan te doen om Van der Vaart te houden. Als hij zijn verbintenis, die nog doorloopt tot 2010, verlengt wordt hij de best betaalde speler van de club. Daar lijkt Van der Vaart niet echt aan te willen meewerken. Hij zou volgens de geruchten aan het einde van dit seizoen voor een schappelijk prijsje weg kunnen door een clausule.

Hoe zit dat nu precies? „Pas in mijn laatste jaar kan ik voor anderhalf miljoen euro naar een andere club”, legt Van der Vaart uit. „Nu zal er dus flink wat geld op tafel moeten komen. Ook als we degraderen. Maar het is ondenkbaar dat ik in de tweede liga ga spelen.”

Als Bayern aanklopt, is Van der Vaart niet het type speler dat amok maakt om van z’n contract af te komen. Zegt hij. „Ik ben niet iemand die met ruzie ergens wil vertrekken. Voorlopig heb ik het prima naar mijn zin in Hamburg. Qua leven, qua club.” Maar is het niet aanlokkelijk met Mark van Bommel op het middenveld te voetballen? Lachend: „Je kunt beter met hem dan tegen hem spelen.”

Gezien zijn imago zou Van der Vaart wel passen bij de club die door zijn vedetten de bijnaam FC Hollywood heeft gekregen. Hij is populair bij de Duitse boulevardpers, mede door zijn huwelijk met Sylvie Meis. Ze worden als een droompaar afgeschilderd. „Dat is in Nederland begonnen en hier overgenomen. Ik word altijd neergezet als een lieve jongen. Ik kan goed overweg met de Duitse media. Zelfs met Bild kun je afspraken maken. Toen wij onlangs in de binnenstad werden gefotografeerd, heb ik die foto uit de krant kunnen houden. De volgende keer doe je iets terug.”

Bij het Nederlands elftal wordt Van der Vaart vooral op zijn voetbalkwaliteiten beoordeeld. De kans is aanwezig dat hij morgen tegen Roemenië opnieuw als een ‘valse’ rechtsbuiten speelt. In Wesley Sneijder en Clarence Seedorf beschikt bondscoach Marco van Basten immers al over twee spelers voor de linkerkant. Maar vanochtend trainde hij in een partijtje op de plek waar hij bij Ajax speelde, als linkshalf. Van der Vaart is, na een aanvankelijke huivering, gewend geraakt aan het idee van het spelen op de rechterflank. „Als ik een vrije rol heb, vind ik het niet zo’n probleem. Maar mijn favoriete positie is op het middenveld.”

Van der Vaart denkt dat hij samen met Seedorf en Sneijder op het middenveld kan spelen. „Dat hoeft niet nadelig te zijn voor de balans”, meent Van der Vaart. „Als van ons drieën maar steeds één of twee spelers achter de bal blijft. Dat vereist communicatie en concentratie. Kijk naar Barcelona. Daar lopen ze op het middenveld ook door elkaar, maar word je totaal weggetikt.”

Later zei Van Basten op de persconferentie dat Seedorf, Sneijder en Van der Vaart nooit alle drie op het middenveld zullen spelen. „Dat is iets te veel van het goede”, aldus de bondscoach.

De aanstaande twee interlands – woensdag volgt Slovenië – vormen voor Van der Vaart wellicht het begin van een mooie lente in een verder troosteloos seizoen. Maar het eveneens mislukte WK, waar hij niet volledig hersteld van een blessure aan begon, heeft de oud-Ajacied uit zijn geheugen gewist. „Ik heb de mooiste zomer van mijn leven gehad. Ik ben vader geworden van een zoon. Dan is voetbal maar bijzaak.”