Europa als één groot schoonmaakproject

„We kunnen van Europa een roestvrijstalen keuken maken of we moeten leren leven met vlekken.” In De opruiming van Europa, een toneelstuk van Pieter Hilhorst bij de feestelijke viering gistermiddag van de vijftigste verjaardag van de Europese Unie, zien twee Brusselse schoonmakers van het bedrijf Euroclean de grillige levensloop van Europa als één groot schoonmaakproject. „U ruimt de rotzooi van de burgers op en wij ruimen uw rotzooi op”, zei een van de poetsers. En de vetste mayonaisevlek op het Europese tafellaken was toch wel het ‘nee’ tegen de Europese Grondwet. Politici hebben de neiging de vlek weg te poetsen, maar door hard wrijven wordt een vlek alleen maar erger. Gaat de schoonmaker te agressief te werk, komt er een gat in het tafelkleed.

Daar kon de zaal vol ministers, Kamerleden, scholieren, europarlementariërs en koningin Beatrix het mee doen. Premier Balkenende stond kort stil bij de verworvenheden van de Europese Unie, die „meer banen, meer welvaart en meer keuzevrijheid” heeft gebracht, maar verder had de bijeenkomst in de Ridderzaal een cultureel karakter. Netelige kwesties bleven onaangeroerd.

Die kwamen even tevoren in het perscentrum Nieuwspoort wel aan de orde. Onder leiding van BNN-presentatrice Sophie Hilbrand werden Eurocommissaris Kroes, staatssecretaris Timmermans voor Europese zaken en SP-leider Marijnissen door schoolkrantscholieren met vragen bestookt. Wordt een nieuw Europees verdrag in een referendum aan de bevolking voorgelegd, vroeg Clemens uit Den Haag. „Eerst moet het onderhandelingsresultaat op tafel liggen”, zei Timmermans. Hij kon er nog „niets” over zeggen. „Ik wel”, riep Marijnissen triomfantelijk. „Als je bij een eerste voorstel voor een Grondwet wel de mening van de burgers wilt weten, zou ik bij de tweede keer als regering zeggen: opnieuw voorleggen.”