‘Wilders is vele malen erger dan Janmaat’

Op de Universiteit van Amsterdam werd gisteravond gezocht naar een antwoord op Wilders. „Moslims moeten zich nooit laten provoceren.”

De opmerkelijkste bijdrage aan het debat ‘Wat is het antwoord op Geert Wilders?’, gisteravond op de Universiteit van Amsterdam, kwam van een afwezige. Eerste Kamerlid Ed van Thijn (PvdA) zou komen spreken over de opkomst van Wilders, maar zegde wegens ziekte af. „Geen diplomatieke griep”, verzekerde inleider Miriyam Aouragh.

Aouragh las een verklaring voor van Van Thijn. Hij bekritiseerde de gevestigde partijen, die uit vrees voor Wilders te veel met hem meegaan. „We moeten het beestje bij de naam blijven noemen. Veel meer dan nu gebeurt, zouden andere partijen afstand van Wilders moeten nemen.” Wilders zaait volgens de oud-burgemeester van Amsterdam haat tegen moslims, en hij creëert daarmee „een van meest virulente vormen van racisme”. En dat de leider van de Partij voor de Vrijheid de afgelopen weken de loyaliteit van drie partijgenoten van Van Thijn ter discussie stelde, „doet denken aan de hoogtijdagen van het antisemitisme”.

Dat het onderwerp van de discussieavond gisteravond zelf niet langs zou komen in de volle, met spandoeken behangen collegezaal van de UvA, was vooraf bekend. Geert Wilders’ fractiegenoot Martin Bosma stelde vorige week schriftelijke vragen aan minister Plasterk (Onderwijs, PvdA) over de bijeenkomst. Volgens Bosma zou het „stigmatiserende en demoniserende” debat, georganiseerd door onder meer de organisaties Samen tegen racisme en Nederland bekent kleur, niet plaats mogen vinden op een universiteit. „Acht u het een taak van een door de overheid gefinancierde universiteit huisvesting te verlenen aan een bijeenkomst waar een democratisch politicus als racist wordt neergezet?”

Op de Wilders gunstig gestemde website www.hetvrijevolk.com werd de afgelopen week een oproep geplaatst om protestmails te sturen en massaal naar het debat te gaan, „teneinde uw steun aan Geert Wilders en de PVV kenbaar te maken”. Als aan die laatste oproep al gehoor werd gegeven, dan hielden de Wilders-aanhangers zich opmerkelijk rustig. Een paar aanwezigen die het woord kregen, namen het voor Wilders op. Een oudere man noemde het „heel makkelijk om kritiek te hebben op mensen als Geert Wilders of Rita Verdonk.”

Volgens de man verdienen Wilders en Verdonk juist krediet, omdat zij de islam bekritiseren. „Ik hoor mensen zeggen dat de islam een tolerant en prettig geloof is. Maar Ahmed Aboutaleb wordt uit zijn eigen kring bedreigd. En hoe zit het dan met terrorisme en homofobie?” Een student zei dat Wilders in ieder geval een kans moet krijgen, „want het integratiebeleid van de afgelopen decennia heeft ook niet gewerkt”.

Voormalig Tweede Kamerlid Mohamed Rabbae (GroenLinks) zei dat de Haagse politiek „met Geert Wilders een islamracist in huis heeft gehaald”. „De PvdA zwabbert, de VVD dreigt een tweedehands Wilderspartij te worden. Als Wilders aan de macht komt, zal hij alle moslims het land uitzetten. Maar omdat dat niet lukt, moet hij het hebben van het diskrediteren van een grote groep mensen in ons midden”. Volgens Rabbae werkt maar één strategie om Wilders te bestrijden: „Moslims moeten zich nooit laten provoceren.”

Onderzoeker Jan Dirk de Jong van de Universiteit van Amsterdam nuanceerde de angst van Rabbae dat jonge moslims zich zouden laten provoceren door Wilders. De Jong is bezig met een onderzoek naar de belevingswereld van Marokkaans-Nederlandse jongeren in Amsterdam-West. Zijn conclusie: Wilders dwingt ook respect af. „Ze zien hem als een politicus die in ieder geval met open vizier strijdt. De gematigde politici werpen zich op als multiculturele zaakwaarnemers, maar maken geen indruk. Die kunnen vooral mooi lullen.”

Dat neemt niet weg dat Wilders voor ophef zorgt in Amsterdam-West, zegt De Jong. Vorige week stelde de PVV-leider Kamervragen over een gesubsidieerde reis van Marokkaans-Nederlandse jongeren naar Marokko. „Eerst waren ze de dieven van de straat, nu zijn ze de dieven van de portemonnee van de belastingbetaler.”

Peyman Jafari, die namens de linkse Internationale Socialisten het woord voerde, noemde Wilders net als veel andere sprekers een racist. „De islamofobie die Wilders uitdraagt, is het racisme van deze tijd.” Jafari liet zijn Iraanse paspoort zien. „Ik ben niet loyaal aan Nederland”, zei hij. „In ieder geval niet aan het Nederland van bezuinigingen, Geert Wilders, en Jan Peter Balkenende.”

Vaak ging het tijdens het debat over Hans Janmaat. De inmiddels overleden leider van de Centrumdemocraten werd in 1997 door de rechtbank veroordeeld wegens discriminatie, na uitspraken als „vol is vol”. Rabbae: „Het Openbaar Ministerie was ten tijde van Janmaat veel actiever. Nu worden uitspraken van Wilders niet meer zo grondig geanalyseerd.”

Directeur Marije Cornelissen van het Anti-discriminatie Bureau Noord-Holland Noord kon Rabbae geruststellen. Zij heeft inmiddels een aanklacht tegen Wilders ingediend. „Wij willen dat Wilders ook vervolgd wordt, want hij zegt dingen die vele malen erger zijn dan de uitspraken van Janmaat.”