Tussen docu en haatfantasie

Gabriel Range speculeert in zijn pseudo-docu D.O.A.P. over een aanslag op George Bush.

Op de vraag ‘Wat als?’ is zijn antwoord: niet zoveel, iemand anders krijgt de macht.

Death of a President neemt alvast een voorschot op de nasleep van een mogelijke aanslag op George W. Bush op 19 oktober van dit jaar. Met behulp van echte journaalbeelden en nagespeelde interviews (met het hoofd beveiliging, de speechschrijfster, de echtgenote van de verdachte en ga zo maar door) ziet het resultaat eruit als een overtuigende compilatie van het soort dat tegenwoordig na elke ramp of belangrijke gebeurtenis op televisie eindeloos het nieuws recyclet.

Range’s aanpak is niet nieuw. De Engelsman staat in een lange traditie van What if-docu’s, die met name in het Verenigd Koninkrijk met enige regelmaat geproduceerd worden. Klassiek voorbeeld: The War Game (1965) van Peter Watkins over het effect van een nucleaire aanval op een Engels dorpje. Range zelf liep in 2003 al eens warm met The Day Britain Stopped, een fake docu over wat de gevolgen zouden zijn van het vastlopen van het Engelse openbaar vervoer.

De kernvraag van Range’s film is bij wijze van spreken al zo oud als de mislukte aanslag op Adolf Hitler: wat zou er gebeuren als een gehaat politicus in functie kon worden uitgeschakeld?

De Amerikanen vroegen zich dat lang van Saddam Hoessein af. Range’s antwoord is niet zo onthutsend. Namelijk: niet zoveel. Iemand anders krijgt de macht. In dit geval Dick Cheney, die een Patriot Act III invoert, waardoor in de VS niemands burgerrechten meer veilig zijn.

Death of a President is allereerst een tot in detail uitgewerkte haatfantasie over Bush. Net zoals bijvoorbeeld drie jaar geleden de novelle Checkpoint van Nicholas Barker. Het hoeft ons niet te verbazen dat mensen in het domein van de fictie deze uitweg zoeken. Opvallend is het wel. Op het Filmfestival Rotterdam werd dit jaar bijvoorbeeld ook al de Deense pseudo-docu AFR bekroond, waarin premier Anders Fogh Rasmussen het loodje moest leggen.

D.O.A.P. – zoals de film na zijn première vorig jaar in Toronto snel werd omgedoopt, je zou je tong eens branden aan de echte titel – leidt tot cynische mediakritiek. En hij houdt ook de opsporingsdiensten een spiegel voor. Binnen de politieke context van de film is de manier waarop de feiten aan de ‘verhaalbaarheid’ worden aangepast zowel een eyeopener als een rode lap voor een stier.

Death of a President (D.O.A.P.). Regie: Gabriel Range. Met: George W. Bush, Hen Ayoub, Brian Boland, Becky Ann Baker. In 4 bioscopen.