Reltoeristen in hun eigen Utrechtse buurt

Vijf relschoppers uit de Utrechtse wijk Ondiep stonden gisteren voor de politierechter. „Ga dan maar fijn terug naar de gevangenis.”

De eerste vijf verdachten van de rellen in de Utrechtse wijk Ondiep, begin vorige week, zijn gisteren veroordeeld tot straffen variërend van een geldboete van 250 euro tot tien weken cel.

De zwaarste straf is voor een 40-jarige man uit Utrecht. Eind februari kwam hij uit de gevangenis. Kort daarna stal hij een fiets en nu, vier weken later, staat hij terecht voor openlijk geweld tijdens de rellen in Ondiep. „U komt net uit de gevangenis”, spreekt de politierechter hem toe. „Ga dan maar fijn terug, want u hebt er blijkbaar niet veel van geleerd.” Ook de andere vier verdachten hadden al een strafblad.

De officier van justitie wijst in haar requisitoirs op de context waarin het relgedrag van de verdachten plaatsvond. Met hun gedrag hebben ze de onrust die in de wijk bestond, aangewakkerd; „olie op het vuur” gegooid, zoals de rechter het later verwoordt. „De gemeente en de politie hebben alles in het werk gesteld om bewoners veiligheid te bieden”, stelt de officier van justitie. „De verdachten hebben aanleiding gezien zich tegen de politie te keren.” De rechter haalt deze context ook aan tijdens zijn uitspraak en wijst erop dat het daardoor niet meer gaat om eenvoudig openlijk geweld.

Twee van de vijf verdachten komen niet uit Utrecht, maar wonen officieel in Abcoude en Amsterdam. Zij werden door de burgemeester van Utrecht „reltoeristen” genoemd. Zelf vinden ze dat niet terecht. De een woont sinds een paar maanden bij zijn vriend in Ondiep en de Amsterdammer vertoeft meer bij zijn vriendin in Ondiep dan in Amsterdam. „U was een soort reltoerist in eigen buurt”, zegt de rechter toch tegen de 38-jarige Amsterdammer. „Een beetje drinken, een beetje kijken.” De verdachte ging de dinsdagavond met zijn vriendin naar buiten om te kijken wat er gebeurde. Hij kreeg trek in een biertje, ging thuis acht biertjes halen en vervolgens weer terug de wijk in. „U hebt onder het genot van een biertje alles gezien”, gaat de rechter verder. „Dat bevreemdt mij. U kijkt eigenlijk toe hoe uw buurt verder aftakelt.” De verdachte bekent dat hij een bierflesje heeft gegooid tegen een ME-voertuig. Hij noemt zijn actie „ontzettend stom” en krijgt er een werkstraf van 180 uur voor plus een deel van de voorwaardelijke straf die hij nog had staan. „Ik vind het toch wel een erg hoge straf voor een flesje bier gooien”, reageert de man na de uitspraak, als hij wat rondloopt voor de trappen van het gerechtsgebouw. „Maar ik zit in ieder geval niet meer vast.”

De 20-jarige verdachte uit Abcoude staat naast hem en is tevreden met zijn werkstraf van 120 uur en een voorwaardelijke celstraf van twee weken. De rechter noemt hem „een pure sensatiezoeker”. De verdachte verklaarde eerder dat hij het spannend vond te zien wat er gebeurde. Hij wilde erbij horen en kreeg een adrenalinekick. De rechter: „U had er weg moeten blijven, helemaal als je van jezelf weet dat je een moeilijke jongen bent.” „Ik had inderdaad beter weg kunnen blijven”, reageert de Abcoudenaar als hij buiten staat. „Maar er zijn veel jongens die van sensatie houden. Ik denk dat als de politie zich een beetje had teruggetrokken, de rellen eerder afgelopen waren geweest.”

De komende weken worden nog acht zaken behandeld.