... en in Dublin voor de boom

Geen land profiteerde zo sterk van ‘Europa’ als Ierland.

Bedrijven kwamen ooit hierheen voor de goedkope arbeid, maar nu heeft Ierland zelf immigranten nodig.

De buurt The Liberties in Dublin staat vol oude pakhuizen. Ze liggen in de schaduw van de Guinness-brouwerij, de vorige eigenaar van het gebied, dat tot voor kort bekendstond als probleembuurt. Maar nu schijnt achter de traditionele rode bakstenen roze tl-licht. Binnen staan witleren banken en hangen platte tv-schermen. Dit is de Digital Hub, in 2001 opgezet door de Ierse overheid voor jonge bedrijven in digitale media. Ze delen er kantoorplekken, videoconferentieapparatuur en vergaderruimten. „Hier werken de jonge mensen die een idee hadden op hun slaapkamer en daarmee groot willen worden”, zegt woordvoerder Dermot Ryan van Digital Hub. Van de 80 bedrijven in de Digital Hub bestaat 75 procent uit startende zelfstandigen, de rest uit dochters van gevestigde bedrijven als Amazon en Cisco Systems. Ryan: „Wij zijn het nieuwe Ierland.”

Het nieuwe Ierland, dat is het Ierland van de economische boom. Het bruto binnenlands product is er, na Luxemburg, het hoogste van Europa: 38.000 euro per hoofd van de bevolking. Het land heeft sinds zijn toetreding tot de Europese Gemeenschap in 1973 het meest geprofiteerd van het lidmaatschap. Ierland loopt voorop met het aantrekken van buitenlandse investeringen. Vele technologie- en farmaciebedrijven zijn er de laatste twee decennia neergestreken. Pfizer en Johnson&Johnson hebben hoofdvestigingen in Ierland. Ook Microsoft, Intel, Google en eBay zitten er.

De bedrijven kwamen naar het eiland wegens het goede belastingklimaat. En voor de hooggeschoolde maar werkloze jongeren, die bereid waren voor weinig geld te werken. Inmiddels heeft Ierland al jarenlang een werkloosheid van circa 4 procent en moet arbeid geïmporteerd worden uit de nieuwe Europese lidstaten. Het land trok de laatste jaren honderdduizenden immigranten aan.

„Er is hier veel veranderd”, zegt Brendan Halpin van de Industrial Development Agency (IDA) dat probeert internationale bedrijven naar Ierland te krijgen. „In de jaren negentig waren we in trek wegens de goedkope arbeid en de lage belastingtarieven. Nu omdat we een hoogontwikkelde economie zijn.” Volgens Halpin is de Ierse economie zo succesvol omdat het land goed gebruik heeft gemaakt van de open Europese markt. Zo profiteerde Ierland van de oprichting van luchtvaartmaatschappij Ryanair, een prijsvechter die zonder liberalisering van de Europese luchttransportmarkt niet zo sterk had kunnen groeien. Dankzij Ryanair kunnen werknemers uit Oost-Europa, die met name in de bouw en horeca werken, makkelijk op en neer reizen.

„Toen ik opgroeide, voelde ik me Iers”, zegt Andrew Kavanagh (28), eigenaar van animatiebedrijf Kavaleer, dat in de Digital Hub speelfilms en animatieseries produceert. „Sinds ik een eigen bedrijf heb, ben ik Europeaan.” Net als de andere bedrijven in de Digital Hub probeert Kavaleer (20 werknemers) niet alleen de Ierse, maar ook de Europese markt te bereiken. In zijn jeugd had Ierland nog een eilandmentaliteit, vertelt Kavanagh. „Nu omarmen we Europa en krijgen we economische voorspoed terug.”

Sinds Ierland lid werd van de toenmalige EG ontving het land 56 miljard euro uit Brussel, vooral voor landbouw en infrastructuur. Maar voor de komende jaren staan geen structurele giften meer gepland, aldus Ide Kearney, onderzoekster bij het Economic and Social Research Institute (ESRI). „Het is niet zo dat we meer kregen dan Griekenland of Portugal, we hebben het geld alleen beter besteed door het in onderwijs en infrastructuur te stoppen.”

De Ierse economie is in de laatste twee decennia volwassen geworden. Ging in de jaren tachtig nog 75 procent van de export naar Groot-Brittannië, nu gaan de Ierse producten de hele wereld over. Kearney: „We redden het nu ook zonder steun. We hebben het geld niet meer nodig.”

Halpin van de IDA zegt dat Ierland de „industriële revolutie heeft overgeslagen. We zijn in één sprong van een agrarische naar een technologische kenniseconomie gegaan. Daardoor missen we de zwarte erfenissen van de industriële tijd.” In Ierland geen stakende arbeiders. „Onze jongeren weten niet eens wat een vakbond is. Daar houden Amerikaanse investeerders van.”

De jonge ondernemers in de Digital Hub voelen zich behalve met Europa ook verbonden met de VS. „We zitten precies in het midden”, zegt twintiger Peter Lynch, die een bedrijfje in spelletjes voor mobiele telefoons runt. De flexibele arbeidscontracten die de Ierse markt kenmerken, vindt Lynch eerder Amerikaans dan Europees. „Dat zal ook de reden zijn waarom ons land het nog steeds goed doet, terwijl je voor goedkope arbeid nu beter naar Oost-Europa kunt gaan.”

De keerzijde van het succes begint langzaam merkbaar te worden in Ierland. Het leven in Dublin is peperduur en de huizenprijzen kunnen zich meten met die in de metropolen. Maar het leven is er nog altijd een stuk goedkoper dan in New York of Londen.