Wéér een concert afgelast, wie draait er voor op?

Ziek, zwak of gewoon naar de rehab. Opvallend veel artiesten gelastten het afgelopen jaar hun optredens af. Vooral de promotor is de pineut.

Aanstaande maandag zou rapper Common optreden in Paradiso, maar zijn optreden werd afgelast. En Common is de enige niet; het afgelopen jaar werden opvallend veel concerten gecancelled: zoals Gnarls Barkley (drie keer binnen een paar maanden), Corinne Bailey Rae, Shakira, Snow Patrol, Babyshambles. Soms is de oorzaak duidelijk, zoals bij de poliepen van Frans Bauer, of de keelontsteking van Shakira. Maar vaak blijft de reden schimmig.

Nu het aantal afzeggingen toeneemt, dringt de vraag zich op: hoe komt het, en wie draait er voor op? Als Babyshambles-zanger Pete Doherty liever naar rehab gaat dan naar Nederland, voor twee concerten – zoals afgelopen half jaar twee keer gebeurde – komt de financiële tegenvaller op rekening van zijn concert-promotor, Willem Venema. Venema, vroeger van Mojo, heeft sinds een paar jaar een eigen boekingskantoor, The Alternative. Daarmee regelt hij optredens van bijvoorbeeld The Fratelli’s, Tori Amos, Travis, Coldplay, en dus ook Babyshambles. „Een artiest kan altijd zeggen dat hij ziek is, en van een dokter voor 25 dollar een doktersverklaring krijgen. Denk maar aan zo'n concert als van Shakira, wat daar allemaal bij komt kijken: de huur van de zaal, het personeel, de security, de catering. Alle kosten, die bij afzegging toch betaald moeten worden, zijn dan voor de organisator, oftewel de ‘promotor’, mensen zoals ik. De artiest heeft alleen de strop van de misgelopen gage.”

Er valt nauwelijks te verzekeren tegen geannuleerde concerten. Venema: „Een groot deel van de artiesten staat op een zwarte lijst, daar is geen verzekeraar voor te vinden. Als Shakira één keer afzegt wegens keelontsteking, dan komt ze op de lijst. En al wordt er verzekerd, ik kan me niet heugen dat er ooit is uitgekeerd.”

„Toen Nirvana hun optreden in Ahoy afzegde, in 1994, werd er niet uitgekeerd. De verzekeraar zei dat we op grond van Cobains reputatie hadden kunnen weten dat hij onbetrouwbaar was. Toen heb ik gezegd dat we dus nooit meer hoefden te verzekeren. Probeer maar eens een artiest te vinden met een onbesproken levensstijl.”

Programmeur John van Luyn van de Melkweg heeft er vaak mee te maken. De afgelopen jaren werden er zoveel hiphopconcerten gecancelled dat hij hiphop als genre heeft overgedragen aan collega Edwin van Andel. „Ziek, verdwaald, paspoort kwijt, vliegtuig gemist, of gewoon geen reden opgeven, ik heb het allemaal meegemaakt. Bij hiphoppers heeft het vaak te maken met een onprofessionele houding.”

De rapper in kwestie heeft zijn broer als manager, of zijn beste vriend, maar die werkt met allerlei tussenpersonen, op zoek naar de beste gage. Dus als ze elders meer kunnen krijgen, gaan ze daar spelen. Dan komen ze gewoon niet opdagen.”

„De reden dat je als promotor veel slikt”, zegt Willem Venema, „is dat je in de toekomst toch met elkaar door moet. De artiest komt een volgende keer terug, en dan wil je weer met hem werken.”

Afzeggen is geen ‘trend’, maar is soms wel het gevolg van iets wat wel degelijk als trend te benoemen is: de neiging van bands om internationaal, overal tegelijk, door te breken. Dat betekent ook dat iedereen overal die ene artiest voor concerten wil laten overkomen: van Azië tot Europa en Noord- en Zuid-Amerika. Geen wonder dat Lily Allen onlangs haar show in Tivoli afzegde wegens ‘vermoeiheid’, ze had na kriskras door Europa te hebben getourd, ook net een uitputtende Amerikaanse reeks concerten achter de rug. Ook het duo Gnarls Barkley dat vorig jaar in een klap internationaal doorbrak met de hitsingle Crazy, liet het afweten. De twee zouden eerst in juli op North Sea Jazz komen en stonden daarna nog twee keer aangekondigd in Paradiso – ze zijn nog steeds niet geweest.

John van Luyn: „Als een band zo snel populair wordt, hangt het ook af van de mensen er omheen. Zo stonden The Arctic Monkeys eerst in de bovenzaal van Paradiso, toen in de Melkweg en toen weer in Paradiso. Ze hadden makkelijk groter gekund. Maar hun manager zei: „Die jongens moeten het allemaal meemaken, anders denken ze nu al dat ze de Rolling Stones zijn.”