Schrijvers haten ‘winstmaximalisatie’

Bij de Foreign Media Group zijn, twee jaar na de oprichting, meer dan tien mensen vertrokken. De meesten zijn alweer opgedoken bij de Dutch Media Group.

Zomer 2005. De boekenwereld zou nooit meer worden zoals hij was geweest. Alleen maar boeken maken was een achterhaalde gedachte. De Foreign Media Group zou de ingeslapen concurrenten laten zien hoe het moest: alles zelf maken en exploiteren: boeken en films, dvd’s en ringtones. Uitgevers en auteurs kwamen als vliegen op de ‘crossmediale’ stroop af.

Amper twee jaar later is het zo vernieuwingsgezinde bedrijf ten prooi gevallen aan het klassiekste fenomeen in uitgeefland: ruzie tussen managers en boekenmakers. Meer dan tien mensen uit de boekenpoot van het bedrijf namen al de benen, de verwachting is dat dat aantal nog zal groeien. De meesten zijn alweer opgedoken bij het bedrijf-in-oprichting Dutch Media Group.

Kroonjuweel van de vertrekkers is Carry Slee, verantwoordelijk voor een lange reeks jeugdbestsellers. Slees werk is ook voor filmmakers interessant; de film Afblijven! trok afgelopen herfst 100.000 bezoekers in de eerste tien dagen. Dat maakt de kans groot dat de nieuwe Dutch Media Group ook aantrekkelijk zal blijken voor mederwerkers uit de filmpoot van FMG.

De leegloop bij FMG zal in de boekenwereld met leedvermaak bezien worden. Het bedrijf groeide de afgelopen jaren onder meer explosief door onderdak te bieden aan een groot aantal ontevreden medewerkers van het PCM-concern – die nu zelf weer de benen nemen.

Directeur Sandra Piers motiveerde haar vertrek bij PCM destijds met een verwijzing naar het ‘gebrek aan ondernemersvrijheid’ dat ze bij dat concern genoot. Het is precies dezelfde klacht die nu de kern vormt van haar conflict met haar bazen bij FMG. Dat het hoofdkantoor zijn grip op de boekenpoot wil vergroten, is echter ook wel weer logisch. FMG wil immers verschillende media samenbrengen. Dus zal de bedrijfstop al snel een actieve rol willen in het samenbrengen van de verschillende activiteiten. Dat gaat hoe dan ook ten koste van de autonomie van de bedrijfsonderdelen.

Net als twee jaar geleden bij PCM hadden de uitgevers van FMG nu het idee dat zij zich volledig moesten schikken naar het verlangen naar ‘winstmaximalisatie’ dat uitging van een nieuwe investeerder. Bij PCM was dat Apax, nu is dat H2.

Het human capital in de boekenwereld vergt nu eenmaal een speciale begeleiding. Ook de meeste bestsellerschrijvers zien zichzelf als deel van een groter geheel, waarin de goed verkopende titels het mogelijk maken bijvoorbeeld poëzie uit te geven. Als er dan, zoals vorige maand bij FMG, in een notitie van ‘klein prutswerk’ wordt gerept, voelen schrijvers zich al snel niet meer thuis. Die hebben nu eenmaal het liefst een omgeving die zij als cultureel ervaren en niet als economisch.

Zo is FMG het slachtoffer geworden van een oude paradox in de uitgeefwereld: dat de snelste weg naar winstmaximalisatie die is waarbij de auteurs zo weinig mogelijk merken van de commerciële beslommeringen van hun uitgevers – bij wijze van spreken tot ze hun royalty’s overgemaakt krijgen. De nieuwe Dutch Media Group gaat precies dat proberen te bewerkstelligen met een optimisme dat sprekend lijkt op dat van de FMG een aantal jaren geleden. Maar de oude valkuilen zijn nog even diep.