Flauwvallen door de drukte tussen Olst en Zwolle

NS voorziet in de toekomst volle perrons. Tussen Deventer en Zwolle is het nu al dringen voor een plek. „Dit is een struggle for life.”

Reizen in de ochtendspits in een afgeladen volle intercitytrein van Deventer naar Zwolle? Het is een „struggle for life”, is de ervaring van Willem van de Laan. „Ik heb gelukkig mijn postuur nog mee, maar ik heb meegemaakt dat mensen door de drukte flauw vielen.”

Sinds de nieuwe dienstregeling van NS rijden er door een gebrek aan materieel, kortere, maar vaak ook verouderde, treinstellen op het traject Nijmegen-Zwolle. Ook vandaag, constateert forens Van de Laan met een blik op de binnenkomende trein. Dat wordt dringen, beseft ook studente Nienke Edema. „Als je geluk hebt, piep je er nog net tussen.”

Edema en Van de Laan sluiten aan in de rij, wetende dat ze ook vandaag hoogstwaarschijnlijk genoegen moeten nemen met een plek op het balkon of in het gangpad. Reizigers die in Olst en Wijhe opstappen, zijn zelfs daar niet van verzekerd. Anderhalve week geleden bleven zo’n dertig mensen achter op het station in Olst omdat er niemand meer bij kon. NS zegt dat het een incident was, veroorzaakt door defect materieel, maar volgens treinreizigers komt het vaker voor.

De gemeenten Deventer en Olst-Wijhe maken zich zorgen over de situatie. Niet alleen de bereikbaarheid van de regio maar ook het imago van NS staat op het spel, zegt de Deventer wethouder Gerrit Berkelder (GroenLinks). Juist nu de snelwegen dichtslibben en de overheid het openbaar vervoer wil bevorderen, is dit soort capaciteitsproblemen slecht voor de betrouwbaarheid van NS, constateert Berkelder. „Ik heb zeer veel signalen van ontevreden reizigers gehad.”

Het treinvervoer in de regio zat voor de nieuwe dienstregeling in de lift, onder meer door invoering van een halfuur-dienst in Olst-Wijhe. Inmiddels is in Olst-Wijhe de groei van elf procent ingezakt tot twee procent, aldus Berkelder. „Het mag niet zo zijn dat mensen op perrons blijven staan.”

De CDA-fractie heeft de zaak in de Tweede Kamer aanhangig gemaakt en ook reizigersvereniging Rover steunt de gemeenten. De situatie speelt volgens Rover ook op andere trajecten, zoals Amsterdam-Bijlmer, Geldermalsen-Utrecht en Haarlem-Amsterdam. „Door het nieuwe spoorboekje is er sprake van een herverdeling van de armoede”, zegt woordvoerder Rikus Spithorst. Rover heeft bij NS aangedrongen op het huren van extra treinstellen, in afwachting van de komst van 200 nieuwe intercity’s in 2008.

NS heeft afgelopen maandag in een overleg met de gemeenten Deventer en Olst-Wijhe gezegd er naar te streven dat er geen reizigers achter blijven op de perrons. Tot de komst van het nieuwe materieel wordt dagelijks gekeken of er elders treinstellen over zijn die ingezet kunnen worden. Garanties zijn er niet. „Hoe moet het straks als het warmer wordt?”, vraagt Mieneke Hoekstra uit Deventer zich af. „Het is nu al onprettig dat iedereen zo dicht op elkaar staat.” Er zit geen airco in de verouderde treinstellen, constateert treinreiziger Annemarie Zandt met een blik op de beslagen ramen. Om te voorkomen dat haar vouwfiets in de „heel erg bonkende” trein omvalt, heeft ze het rijwiel stevig tussen haar benen geklemd.

Zandt noemt het reizen niet alleen „minder comfortabel” maar vraagt zich ook af of het wel veilig is. „Laatst riepen ze om dat het gangpad vrijgehouden moet worden zodat de machinist in geval van nood kon vluchten, maar de hele trein zat bomvol. Er is hard om gelachen.” NS zegt dat de situatie niet ontoelaatbaar is. „De treinen zijn vol, maar niet te vol”, verklaart een woordvoerder.