‘Europese mandarijn is listig en doortrapt’

In de Europese Commissie is soms sprake van „schaamteloze partijdigheid’’. Dit zei voormalig Europees Commissaris Frits Bolkestein vanmorgen in Brussel bij de presentatie van ‘Europese mandarijnen’ van de Nederlander Derk-Jan Eppink die zeven jaar hoge ambtenaar bij het dagelijks bestuur van de Europese Unie was.

Eurocommissarissen worden door hun nationale regeringen voorgedragen, maar ze dienen het Europese belang te behartigen. Volgens Bolkestein, commissielid van 1999 tot 2004, laten zij te vaak hun oren naar hun nationale hoofdsteden hangen. Om die reden noemde hij zijn Duitse collega Günter Verheugen ooit de „poedel” van de bondskanselier.

Eppink haalt in zijn boek een voorval uit 2000 aan toen een vergaand immigratieplan niet in het college van commissarissen aan de orde kwam, omdat de ambtenaren het voorstel reeds op hun niveau volledig hadden afgehandeld. Het werd een zogeheten A-punt, niet-controversiële onderwerpen waarover tijdens het ambtelijke vooroverleg zo veel overeenstemming is bereikt dat het college van commissarissen er niet meer over hoeft te spreken. Bolkestein kwam hier pas na afloop achter en sprak zijn kabinetschef erop aan. Waarop deze antwoordde: „Een A-punt is toch goed? Er is geen conflict.” Op zijn beurt heeft Bolkestein toen via informele gesprekken met ministers, waarvan zijn kabinetschef weer niets afwist, enkele lidstaten proberen te alarmeren. Maar door de aanslagen van 11 september 2001 in de Verenigde Staten belandde het plan toch al in een diepe bureaula.

Rode draad in het boek van Eppink is de ongebreidelde macht waarover de ambtenaren van de Commissie beschikken of menen te beschikken. Zij kunnen zich volgens hem het beste handhaven door zich een veelheid aan intriges, doortraptheden en listen eigen te maken.

Eppink is vorige maand opgestapt. Hij is naar New York vertrokken. Daarom kan hij het boek dat tevens in het Engels verschijnt ook publiceren, zegt hij. Overigens heeft hij het manuscript wel door zijn ex-bazen laten lezen.