De gouverneur blijft, horen de drie ministers

Drie Nederlandse ministers brengen deze week een bezoek aan Afghanistan. Gisteren spraken ze met de omstreden gouverneur van Uruzgan.

Deh Rawood, 21 maart. - Minister Verhagen (Buitenlandse Zaken, CDA) loopt met een gloednieuwe gouden waterpijp onder de arm. Op kousevoeten loopt hij een wit huisje uit waar hij en de ministers van Defensie en Ontwikkelingssamenwerking zojuist een gesprek hebben gehad met de gouverneur van Uruzgan. „Nu kunnen we lekker een waterpijpske gaan roken”, zegt Verhagen. „Kijk, er zitten drie gaten in. Voor elke minister een!”

Verhagen, Eimert van Middelkoop (Defensie, ChristenUnie) en Bert Koenders (Ontwikkelingssamenwerking, PvdA) brengen deze week een bezoek aan Afghanistan. Ze willen „eenheid” uitstralen, zoals Koenders het zegt, om „een indruk van de situatie” te krijgen en kennis te maken.

De delegatie bezocht maandag de autoriteiten in Kabul. Verhagen uitte zijn ongenoegen over een amnestiewet die krijgsheren vrijstelt van vervolging. Van hem mogen de krijgsheren niet boven de wet worden geplaatst.

Op de basis in Deh Rawood maken de ministers kennis met Abdul Hakim Munib, de gouverneur van Uruzgan. Beveiligers en medewerkers van de gouverneur zitten tegen de witte muren. In kleermakerszit worden beleefdheden uitgewisseld. „Dank dat u allen naar Uruzgan wilde komen”, zegt Munib. Voor een vrouwelijke medewerker van Koenders is het nog even wennen. Van tevoren was haar gezegd vooral geen handen te schudden – dat zou ongepast zijn voor een vrouw – maar de handpalm tegen de borst te duwen. Toch steekt ze haar hand uit naar Munib, waarna een politiek adviseur haar corrigeert. „O ja”, mompelt ze.

Daarna komen de overstromingen ter sprake – nu de lente intreedt smelt de sneeuw in het Hindu Kush-gebergte, en het regent overvloedig. Defensie bood de afgelopen dagen hulp aan getroffenen ten noorden van Deh Rawood. Na afloop zegt Koenders dat volgens de gouverneur „de bevolking had verwacht dat de opbouw wat sneller zou verlopen in Uruzgan, maar ik heb ze uitgelegd dat we nu druk bezig zijn met het maken van wederopbouwplannen. Veel mensen in Uruzgan zijn nog ongeschoold.” Koenders belooft nog eens 100.000 euro noodhulp voor de getroffen gebieden.

Halverwege de bijeenkomst wordt de pers verzocht het gebouw te verlaten. Woordvoerders willen niet precies zeggen waarom, maar duidelijk is wel dat het gesprek onder meer zal gaan over de positie van Munib. Deze krant berichte twee weken geleden dat de gouverneur al diverse malen zijn ontslag heeft aangeboden bij president Karzai. Waarom hij zijn functie wil neerleggen blijft onduidelijk. Parlementariërs uit Uruzgan verklaarden in deze krant dat onder Munibs gezag de situatie in de provinciehoofdstad Tarin Kowt weliswaar is verbeterd, maar dat de veiligheid elders in Uruzgan juist is afgenomen.

In een reactie zegt Munib dat „dit allemaal niet klopt”. Na het besloten overleg zegt Verhagen dat „Munib nu de gouverneur is, en dat hij dat ook blijft”. Verhagen: „Er wordt wel over gesproken (dat Munib weg wil, red), maar dat heeft hij ontkend.”

Terwijl Verhagen en Koenders napraten met de formele autoriteiten in Uruzgan, bezoekt Van Middelkoop de militairen. „Dit kabinet zal de missie met volle overtuiging doorzetten”, verzekert hij. Na de korte toespraak gaan alle bewindslieden weer terug naar hun helikopters.

Het bezoek aan Uruzgan duurt amper drie uur, maar volgens van Middelkoop is het „goed om kennis te maken”. Is drie uur niet wat kort? „Nee, als parlementariër ben ik hier eerder geweest en ik heb vanuit Den Haag natuurlijk dagelijks intensief contact met de mensen hier.” De ministers brengen vandaag nog een bezoek aan de Nederlanders op de NAVO-basis in Kandahar.