De dood van Bush tot in detail gefilmd

Death of a President (D.O.A.P.) Regie: Gabriel Range. Met: George W. Bush, Hen Ayoub, Brian Boland, Becky Ann Baker. In: 4 bioscopen.

Death of a President, waarin filmmaker Gabriel Range een voorschot neemt op de nasleep van een mogelijke aanslag op George W. Bush op 19 oktober 2007, illustreert schokkend perfect de volgende passage uit Connie Palmens Lucifer: ,,Gebeurtenissen vinden plaats bij de gratie van hun verhaalbaarheid. Het verhaal volgt niet op de feiten, maar schept de feiten.’’ Wel is de kunstgreep van Connie Palmen, die van componist Peter Schat postuum een moordenaar maakte, niets vergeleken met wat Range doet in Death of a President. Door gebruik van echte journaalbeelden en nagespeelde interviews (met het hoofd beveiliging, de speechschrijfster etc.) ziet zijn film eruit als een overtuigende compilatie, het soort dat tegenwoordig na elke ramp op televisie eindeloos het nieuws recyclet.

Range staat in een lange traditie van ‘What if’-documentaires, die vooral in het Verenigd Koninkrijk met enige regelmaat geproduceerd worden. Met als klassieke voorbeeld natuurlijk The War Game (1965) van Peter Watkins, over het effect van een nucleaire aanval op een klein Engels dorp.

Range zelf liep zich in 2003 al eens warm met The Day Britain Stopped, een fake-docu over de gevolgen van het vastlopen van het Engelse openbaar vervoer.

Ook de kernvraag van Ranges film is bij wijze van spreken al zo oud als de mislukte aanslag op Adolf Hitler: wat zou er gebeuren als een gehaat politicus in functie werd uitgeschakeld? De Amerikanen vroegen zich dat lang van Saddam Hoessein af. Sommigen wijten de Irak-oorlog aan het falen van de eigen geheime diensten; die verzuimden in een eerder stadium immers de dictator te elimineren.

Ranges antwoord is niet zo onthutsend. Er verandert niet zoveel, iemand anders krijgt de macht. In dit geval Dick Cheney, die een Patriot Act III invoert, waardoor niemand in de VS zijn burgerrechten nog zeker is.

Death of a President is een tot in detail uitgewerkte haatfantasie over Bush. Het hoeft ons niet te verbazen dat mensen in het domein van de fictie deze uitweg zoeken, maar opvallend is het wel. Op het Filmfestival Rotterdam werd bijvoorbeeld ook al de Deense pseudodocu AFR bekroond, waarin premier Anders Fogh Rasmussen het loodje legde.

D.O.A.P. – zoals de film na zijn première vorig jaar in Toronto snel werd omgedoopt – leidt tot cynische mediakritiek. Binnen de politieke context van de film is de manier waarop de feiten aan de ‘verhaalbaarheid’ worden aangepast een eyeopener en een rode vlag.