Ze staan op de daken, wachtend op redding

Wat gebeurde er deze week rond de missie in Uruzgan? Nederlandse soldaten hielpen bij de evacuatie van ruim 250 Afghanen uit overstroomd gebied.

Dat hadden de Nederlandse militairen in Uruzgan nog niet eerder gedaan: lokale bevolking redden bij een overstroming. Volgens majoor Eric Jonkers in Tarin Kowt hebben Nederlandse helikopters ongeveer 350 à 400 Afghanen kunnen evacueren uit een overstroomd gebied, ongeveer tien kilometer ten noorden van de Nederlandse basis in Deh Rawood.

Vrijwel jaarlijks zijn er overstromingen in zuidelijk Afghanistan, als de sneeuw in het Hindu Kush-gebergte smelt. De huidige overstromingen zijn mede het gevolg van aanhoudende regen in Uruzgan. De rivier de Helmand is volgens de Nederlandse militairen uit het gebied ver buiten zijn oevers getreden, zo’n 750 à 1.000 meter. Honderden Afghanen hebben hun huizen moeten verlaten. Helikopterpiloten melden dat zij in bomen zijn geklommen en op de hoogst gelegen punten van hun huizen staan om aan het water te ontsnappen. Landbouwgrond is overstroomd en een onbekend aantal huizen is ingestort.

De Nederlandse reddingsoperatie wordt bemoeilijkt door de mogelijke aanwezigheid van Talibaanstrijders in het gebied. Berichten dat er bijna twintig Afghanen zijn omgekomen, worden door officiële bronnen niet bevestigd, maar Jonkers zegt „dit zeker niet uit te kunnen sluiten”.

In Deh Rawood zijn ongeveer driehonderd Nederlandse militairen gelegerd. Op dit moment zijn er in het grensgebied met de provincie Helmand, nabij Deh Rawood, drie pelotons ingezet in het kader van de operatie Rakhman. Deze operatie in Uruzgan biedt ondersteuning aan de grote operatie Achilles die op dit moment gaande is in de provincie Helmand. De drie toch al aanwezige pelotons zijn volgens Jonkers ook ingezet bij de reddingsacties. Onduidelijk is hoe de lokale bevolking daarop heeft gereageerd.

Door de rotsachtige bodem in het gebied zakt het regenwater maar moeilijk in de grond weg. De temperatuur is de afgelopen paar weken gestegen, waardoor de sneeuw in de bergen is gaan smelten. Daardoor stroomt nog meer water naar het gebied.

Tijdens de reddingsoperatie zijn ook Amerikaanse Blackhawkhelikopters en Australische Chinooks ingezet. De evacuatie zal vandaag worden voortgezet. Verwacht wordt dat het water verder zal stijgen.

De Nederlandse generaal Ton van Loon, commandant van de NAVO in Zuid-Afghanistan, verklaarde gisteren tegenover deze krant dat operatie Achilles – een omvangrijke actie om delen van de door de Britten beheerde provincie Helmand te zuiveren van Talibaan – nog geen grote gevolgen heeft gehad voor de ‘Nederlandse’ provincie Uruzgan. Toen Achilles van start ging, werd verwacht dat gevluchte Talibaanstrijders uit Helmand onderdak zouden zoeken in Uruzgan. „We zien het omgekeerde”, zegt Van Loon. Volgens hem gaan Talibaanstrijders uit Uruzgan juist richting Helmand. Van Loon zegt dit onder meer te hebben gehoord van Afghaanse politiefunctionarissen uit het gebied.

Volgens het Duitse weekblad Der Spiegel is operatie Achilles aanleiding tot irritaties binnen de NAVO. Dat zou vooral komen door de – volgens sommige NAVO-landen – snoeverige manier waarop de Amerikaanse generaal Dan McNeill, hoogste NAVO-commandant in Afghanistan, heeft gesproken van een ‘voorjaarsoffensief’ van de NAVO tegen de Talibaan, terwijl in de plannen alleen maar een actie ter beveiliging van een stuwdam was afgesproken. Ook heeft McNeill, volgens Der Spiegel, zich laatdunkend uitgelaten over de nadruk op opbouwwerkzaamheden naast militaire acties – een benadering die sommige NAVO-landen, Nederland bijvoorbeeld, juist essentieel voorkomt.

Eerder hebben de Talibaan een offensief van zelfmoordenaars tegen de NAVO aangekondigd. Inderdaad lijkt het aantal zelfmoordaanslagen in alle delen van Afghanistan te groeien. De afgelopen week waren er zulke aanslagen in Spin Boldak, Lashkar Gah, Khost, Farah, Gereshk, Kandahar en Kabul. Die laatste, op een konvooi van de Amerikaanse ambassade in de hoofdstad, was de eerste grote aanslag in Kabul sinds december. Een helikopter met Australische passagiers is onlangs tijdens een reis van de Nederlandse basis in Tarin Kowt naar Kandahar aan een raketaanval ontsnapt.