Overal bedreigt mens de rivieren

Dammen, overmatige irrigatie, klimaatverandering, overbevissing en vervuiling vormen een ernstige bedreiging voor tien grote rivieren in alle continenten van de wereld. Dat stelt het Wereld Natuurfonds (WNF) in een vanochtend verschenen rapport.

Volgens de milieuorganisatie kunnen de gevolgen van het huidige zoetwaterbeheer in de wereld op termijn desastreuze gevolgen hebben. Van de tien besproken rivieren, geselecteerd om hun bekendheid en illustratieve waarde, liggen er vijf in Azië. Maar ook de Europese Donau en de Noord-Amerikaanse Rio Grande komen aan de orde. Het WNF roept regeringen op water te beschouwen als onderdeel van de nationale veiligheid en rivieren met gepaste zorg te beheren.

In de Donau, de enige Europese rivier in het rapport, heeft een teveel aan dammen en constructies die de rivier toegankelijker moeten maken voor scheepvaart. Volgens het WNF is daardoor 80 procent van de moerassen eromheen verdwenen.

Een vergelijkbaar lot bedreigt de Salween, de 2.800 kilometer lange rivier die in het zuidwesten van China ontspringt en bij Thailand in de Andamanse Zee uitkomt. Deze heeft nu nog een vrije loop, wat volgens het WNF positieve invloed heeft op onder meer haar zelfreinigend vermogen.

China wil inde Salween dertien grote dammen aanleggen, merendeels om energie op te wekken. Deze dammen, en drie vergelijkbare bouwprojecten in Birma en Thailand, kunnen volgens het WNF ernstige gevolgen hebben voor zowel de flora en fauna als de zes miljoen mensen die leven van water en vis uit de rivier. La Plata, de op één na grootste rivier van Zuid-Amerika, en de Ganges in India worden eveneens bedreigd door nieuwe dammen.

Voor de langste rivier ter wereld, de Afrikaanse Nijl, voorspelt het WNF toenemende waterschaarste. De rivier slinkt door irrigatie en opwarming, veroorzaakt door klimaatverandering.

De Chinese Yangtze wordt behalve door de geplande aanleg van meer dan honderd dammen bedreigd door ernstige vervuiling, veroorzaakt door het dumpen van (industrieel) afval.

De Rio Grande, die ontspringt in de Noord-Amerikaanse staat Colorado en een belangrijke bron van drinkwater vormt, dreigt uitgeput te raken door overmatige irrigatie. Doordat het watervolume afneemt, wordt de vervuilingsconcentratie hoger en neemt de kans op vissterfte toe. Volgens het WNF is eenvijfde van de soorten in de wereld die in zoet water leven afgelopen decennia door menselijk handelen bedreigd of uitgestorven.

Het volledige rapport staat op www.panda.org