Met multifunctionele gebouwen red je het niet

In NRC Handelsblad van 13 maart hield Leo Q. Onderwater een pleidooi voor het ontwikkelen van multifunctionele gebouwen in dorpen om aldus het voorzieningenniveau op peil te houden en daarmee de leefbaarheid. Dat lijkt ons onvoldoende soelaas te bieden. Weliswaar dalen door zo`n gebouw de huisvestingskosten en kan wellicht wat bespaard worden op personeel. Maar uiteindelijk brengt de alsmaar aanwezige noodzaak tot schaalvergroting je weer in problemen.

Wat wél helpt is zoeken naar nieuwe concepten voor het aanbieden van voorzieningen, waarbij vaak sectoren geïntegreerd worden die voorheen nog nauwelijks met elkaar van doen hadden. Een mooi voorbeeld is de supermarkt in het Friese Oldeberkoop. Die stond te koop omdat er geen droog brood meer mee te verdienen viel. Tegelijkertijd zocht een medewerker van een gehandicaptenorganisatie naar dagbestedingsmogelijkheden voor mensen met een verstandelijke handicap, bij voorkeur midden in de samenleving. Hij kwam op de gedachte de winkel te kopen. Een groot deel van de loonkosten werd en wordt betaald uit de AWBZ. De omzet ligt inmiddels al ruim boven het benodigde bedrag. De supermarkt houdt het dorp aantrekkelijk voor het verblijfstoerisme (hotel, passantenhaven, minicampings).

Het geheim zit in het integreren van taken en budgetten. Alleen zo kun je ontsnappen aan de wurggreep van de schaalvergroting en blijven (ook) kleine dorpen leefbaar.