Jonkvrouw in nood

De hoefslag klinkt al uit de verte: werpt de Britse bank Barclays zich op als witte ridder om het belaagde ABN Amro te redden? De bank maakte gisteren bekend exclusieve gesprekken te voeren met Barclays over een transactie die beide banken zou samenvoegen. Onderhandelingen over zo’n overname – want dat zal het in Britse ogen zeker zijn – vormen het jongste hoofdstuk in het epos dat al voorzichtig ‘Verval en ondergang van ABN Amro’ mag worden genoemd.

De prestaties van ABN Amro, door de bank zelf afgemeten aan de ontwikkeling van de koers van het aandeel inclusief herbelegging van dividenden, vallen al sinds 2001 tegen in vergelijking met de belangrijkste rivalen. Aandeelhouders morden. Nadat eerder dit jaar het hedge fund TCI een klein belang nam, om daarna op luide toon het opbreken van de bank te eisen, is het snel gegaan. De bank is nu, zoals dat heet, aangeschoten wild. ABN Amro moet op 26 april tijdens de eerstvolgende aandeelhoudersvergadering met een plan komen om meer waarde te creëren. Dat kan door te bekijken of een verkoop van delen van de bank inderdaad waarde vrijmaakt. Het kan ook door samen te gaan met een rivaal en zo de hele discussie te omzeilen.

ABN Amro en Barclays zouden samen de nummer twee van Europa worden en de nummer vijf van de wereld. Maar er zijn adders onder het gras: er wordt al gewezen op het gebrek aan geografische overlapping, waardoor besparingen relatief lastig zijn. En dan is er nog de machtsbalans: zo zou er gesproken worden over een gezamenlijke bank met een hoofdkantoor in Nederland, maar een Britse bedrijfsstructuur; een Nederlandse toezichthoudende voorzitter, maar een Britse hoogste uitvoerende directeur. De geschiedenis leert dat het samengaan van Brits-Nederlandse bedrijven in de regel vroeger of later uitmondt in Britse dominantie.

Met een keuze voor witte ridder Barclays is jonkvrouw ABN Amro zeker niet uit de brand. Er kunnen rivalen komen die méér bieden, maar ook rigoureuzer zullen ingrijpen bij ABN Amro. Of de hele kwestie gaat niet door, waarna er alsnog moet worden opgesplitst. Vast staat dat de bank op een pad is terechtgekomen dat hoe dan ook zal leiden tot ontmanteling of verlies van zelfstandigheid.

Daarmee blijft de grote vraag hoe het zo ver heeft kunnen komen dat een van de meest vooraanstaande banken van Nederland nu in deze positie verkeert. Globalisering en het proces van Europese eenwording maken dat een samenklontering van bedrijven en banken over de grenzen plaatsvindt. Daar is weinig aan te doen, het is ook niet onoverkomelijk en soms zelfs wenselijk. Maar was het in dit geval onvermijdelijk? Het voorlopige oordeel moet ontkennend luiden. Een betere strategie, uitmondend in betere prestaties, zou ABN Amro wellicht het lot hebben bespaard dat de bank nu tegemoet lijkt te gaan. En dat is wel degelijk een verlies.