Eicellen laten zich tellen met een echo

Door Nienke van Trommel

Rotterdam. Met vaginale echografie is sneller, gemakkelijker en goedkoper te voorspellen of een vrouw genoeg eicellen kan laten rijpen voor een ivf-behandeling. Nu wordt daarvoor een hormoonbehandeling gebruikt. Dat blijkt uit onderzoek van het VU Medisch Centrum dat verscheen in het vaktijdschrift Reproductive Biology and Endocrinology. De onderzoekers laten zien dat het aantal ‘antrale follikels’, kleine blaasjes met eicellen in de eierstok, gemakkelijk te tellen is met een vaginale echo. Dat is een beeld van de eierstokken dat is gemaakt met een in de vagina gebrachte echosonde.

Het aantal antrale follikels is een goede maat om te voorspellen of een vrouw bij een ivf-behandeling te veel, genoeg of te weinig eitjes zal laten groeien. De test is bovendien sneller en goedkoper dan de tot nu toe gangbare hormoonbepalingen.

Aan het begin van iedere cyclus van de vrouw gaat een bepaald aantal eitjes groeien tot een doorsnede van 2 tot 10 millimeter. Dit zijn antrale follikels. Hoe ouder de eierstokken, hoe minder antrale follikels. In een normale situatie rijpt een van deze antrale follikels verder uit en groeit door tot er een eisprong optreedt. Bij ivf is het doel niet om één, maar (door hormonen toe te dienen) meer eitjes te laten rijpen. Deze worden door een arts met een lange naald uit de eierstok opgezogen, bevrucht in het laboratorium en als embryo teruggeplaatst in de baarmoeder.

Dr. Nils Lambalk, gynaecoloog in het VU Medisch Centrum en een van de auteurs van dit onderzoek: „Bij ivf moeten er meer eicellen rijpen, omdat bevruchting maar bij circa 60 procent lukt. Aan de andere kant is een teveel aan rijpe eitjes ook niet goed: de patiënte kan dan een ovarieel hyperstimulatiesyndroom krijgen.”

Er bestaan verschillende testen op basis van hormoonveranderingen in het bloed die het aantal eitjes voorspellen. De onderzoekers hebben die tests vergeleken met het ‘eitjes tellen’. In veel omstandigheden voorspelde de echo het aantal gerijpte eitjes beter dan de hormonale tests deden.

Lambalk benadrukt dat hiermee nog niet de kans op succes van een ivf-behandeling valt te voorspellen.

Per jaar worden in Nederland naar schatting drie- tot vierduizend ivf-baby’s geboren.