Wereldmuseum in Rotterdam moet fuseren

Van de Rotterdamse Raad voor Kunst en Cultuur moet het Wereldmuseum ophouden te bestaan als zelfstandige organisatie.

Het Wereldmuseum in Rotterdam. ANP XTRA LEX VAN LIESHOUT

Het Wereldmuseum in Rotterdam moet ophouden te bestaan als zelfstandige organisatie. Onderzocht moet worden of het museum kan fuseren met andere Rotterdamse musea, of met de drie volkenkundige musea elders in het land die al zijn gefuseerd. In de tussentijd moet het Wereldmuseum nog maar een tiende krijgen van de 4,35 miljoen subsidie die het nu jaarlijks krijgt van de gemeente.

Dat advies geeft de Rotterdamse Raad voor Kunst en Cultuur (RRKC) aan de gemeente. De raad overhandigde vanochtend aan wethouder Pex Langenberg (D66, Cultuur) zijn advies uit over de verdeling van de gemeentelijke cultuursubsidies in de periode 2017-2020. Het college van B en W zal in september reageren op de subsidieadviezen.

‘Ondoordacht’

Harry Kramer, voorzitter van de raad van toezicht van het Wereldmuseum, noemt het advies “buitengewoon teleurstellend, ondoordacht en onrealistisch”:

“We zijn heel ver met het onderzoeken van de mogelijkheden van een fusie. Maar zo’n lage subsidie maakt dat onmogelijk. Andere musea willen niet met ons samengaan als we geen cent meebrengen. En je kunt ook niet zomaar ophouden als museum. Er ligt hier wel een collectie. Stoppen kost ook geld. Overigens heeft de raad een traditie in het uitbrengen van onwerkbare adviezen, want vier jaar geleden leidde een advies om de subsidie te korten tot de onttakeling van dit museum.”

Het Wereldmuseum had ruim 5,7 miljoen euro per jaar aangevraagd, waarvan het onder meer de personele bezetting wilde uitbreiden met 11 banen, maar volgens de raad moet het slechts 450.000 euro krijgen. “Wij hebben alle subsidieaanvragen langs dezelfde meetlat gelegd en beoordeeld op kwaliteit, publieksbereik en vernieuwing”, zegt RRKC-voorzitter Jacob van der Goot.

“Voor het Wereldmuseum kunnen we geen uitzondering maken. Helaas bestaat er niet zoiets als een intensive care voor dit soort probleemgevallen. Dat is wel iets waar de gemeente over na moet denken, want er zijn meer culturele instellingen die grote problemen hebben met hun bedrijfsvoering.”

Fusie

Volgens Van der Goot sluit het advies om het Wereldmuseum te laten fuseren met andere musea aan bij wens van het museum zelf, bij adviezen van de landelijke Raad voor Cultuur en die van Gitta Luiten. Zij schreef in 2015 eerst een rapport over de problemen bij het museum en daarna een Toekomstverkenning.

In het eerste rapport beschreef zij hoe toenmalig museumdirecteur Stanley Bremer het museum in een isolement had gebracht. Niet alleen had hij alle conservatoren ontslagen en de banden met andere volkenkundige musea in Nederland doorgesneden, ook wilde hij een deel van de collectie verkopen en een hotel in het pand vestigen. In het tweede rapport deed zij verslag van gesprekken met 25 mensen die het museum goed kennen. De meesten vonden dat het museum op termijn moet fuseren.

Ontmanteld

Sinds Bremers vertrek proberen een interim-directeur, Jan Willem Sieburgh, en een nieuwe raad van toezicht orde op zaken te stellen, maar de RRKC vindt de subsidieaanvraag weinig realistisch. „De organisatie is te ver ontmanteld, zowel inhoudelijk als financieel”, schrijft de RRKC.

“Op dit moment kan het museum niet als een goede huisvader zorgen voor de collectie.”

De raad gelooft ook niet in de prognose dat het museum in 2017 40 procent meer bezoekers zal hebben dan in 2015. En:

“De wederopbouw die het museum voor ogen heeft, vergt grote financiële injecties van de gemeente.”

Daar is geen geld voor binnen het subsidiebudget: de gemeente heeft 75,9 miljoen euro beschikbaar voor de culturele instellingen, terwijl er voor 95 miljoen euro aan aanvragen zijn binnengekomen. “Vernieuwing was de opdracht”, zegt Van der Goot. “Dan moet je harde keuzes maken.”

Er liggen nu twee scenario’s voor het Wereldmuseum: in het ene sluit het zich aan bij het Maritiem Museum en Museum Rotterdam, in het andere wordt het onderdeel van het Nationaal Museum voor Wereldculturen, waarin het Tropenmuseum, Museum Volkenkunde en het Afrikamuseum zijn opgegaan. De RRKC spreekt geen voorkeur uit voor één van die scenario’s.

    • Claudia Kammer