Shell versterkt grip op Canadese dochter

Shell is er afgelopen weekend in geslaagd de meeste aandeelhouders die nog een minderheidsbelang in Shell Canada bezaten, uit te kopen.

Shell is een grote stap dichterbij de volledige inlijving van de Canadese dochtermaatschappij Shell Canada, een van de voornaamste exploitanten van de olierijke teerzanden in het West-Canadese Alberta. De meeste aandeelhouders van het minderheidsbelang in Shell Canada zijn akkoord gegaan met een overnamebod door het Nederlands-Britse concern ter waarde van 8,7 miljard Canadese dollar (5,6 miljard euro).

Dat heeft Shell dit weekeinde gemeld, nadat het bod was afgelopen op de 22 procent van de Canadese dochteronderneming die het nog niet in bezit heeft. Ruim 53 procent van dat minderheidsbelang, ofwel bijna 97 miljoen aandelen, is ter beschikking gesteld van het moederconcern, voor 45 Canadese dollar (28,77 euro) per aandeel. Met die acquisitie verhoogt Shell zijn belang in Shell Canada van 78 tot bijna 90 procent, en is het in staat om ook de rest op te eisen.

„Dit is een positieve uitkomst”, reageerde bestuursvoorzitter Jeroen van der Veer, die vorige maand dreigde het aanbod te laten varen als minder dan de helft van de aandeelhouders erop in zou gaan. Investeerders dwongen in januari een verhoging af van het aanvankelijke aanbod van 40 dollar per aandeel, dat niet werd gesteund door Shell Canada. Een aantal institutionele beleggers had verklaard ook het wel gesteunde bod van 45 dollar te laag te vinden, en niet te zullen verkopen. Zij trokken echter aan het kortste eind.

Met de volledige inlijving van Shell Canada wil het moederconcern zijn positie verstevigen in de Canadese teerzanden, de grootste onconventionele olievoorraad ter wereld met 175 miljard vaten aan bewezen reserves. Hoewel het lastig en duur is om olie uit de teerzanden te winnen – het productieproces kost 20 à 25 dollar per vat, vergeleken bij enkele dollars voor het aanboren van een vat conventionele olie – beschouwt Shell de voorraad als een stabiele bron van olie voor de lange termijn.

Shell Canada is een koploper bij de winning van olie uit teerzanden, een moeizaam proces waarbij voor elk vat olie 200 ton teergrond wordt afgegraven uit een open mijn (een vat is 159 liter). Door het zand uit de teergrond te wassen blijft bitumen over, een stroperige vorm van olie die chemisch wordt opgewerkt. Dit dure proces was lange tijd niet rendabel, maar bij de huidige hoge olieprijzen loont het wel. Oliemaatschappijen hebben bij elkaar meer dan 70 miljard dollar aan investeringen op stapel staan om winningsfaciliteiten te bouwen.

Shell Canada heeft een belang van 60 procent in de Albian Oil Sands, een mammoetproject in de Athabasca-regio van Alberta waar de teerzanden al sinds 2003 daadwerkelijk worden geëxploiteerd.

Ook beschikt Shell Canada over een aantal dieper gelegen voorraden, waar bitumen niet wordt opgegraven, maar door middel van stoominjectie naar de oppervlakte kan worden gestuwd. Dit type teerzanden wordt nog maar op beperkte schaal geëxploiteerd, voornamelijk om de winningstechniek te verfijnen.

Volgens Randy Ollenberger, energieanalist bij BMO Nesbitt Burns in Calgary, streeft Shell met de inlijving van de Canadese dochter naar „meer grip op de bezittingen in Canada”. Volledig bezit stelt Shell in staat om „met grotere flexibiliteit te opereren in de teerzanden”, zonder minderheidsaandeelhouders te hoeven consulteren. Waarnemers verwachten dat Shell op den duur ook zijn aandeel in de Albian Oil Sands zal willen uitbreiden. De partners van Shell Canada bij het project zijn Chevron Canada en het Canadese Western Oil Sands, elk met 20 procent.

Shell heeft behoefte aan bewezen, winbare oliereserves wegens dalende productiecijfers in andere delen van de wereld. In 2004 moest het concern 30 procent van zijn geboekte oliereserves schrappen. In december 2006 werd het gedwongen de helft van zijn belang in het Russische olie- en gasproject in Sachalin te verkopen aan staatsbedrijf Gazprom. Een steviger greep op de teerzanden in stabiel Canada moet die laatste tegenslag gedeeltelijk compenseren.

Aandeelhouders van Shell Canada die niet op het aanbod zijn ingegaan, hebben tot 30 maart de tijd gekregen om dat alsnog te doen. Degenen die blijven weigeren, kunnen juridische stappen ondernemen, maar die hebben volgens kenners weinig kans van slagen omdat is gebleken dat een meerderheid van de aandeelhouders het aanbod van Shell aanvaardbaar vond. Uiteindelijk zal het aandeel Shell Canada verdwijnen van de effectenbeurs van Toronto.