Rustige treinreis? Vergeet ’t maar!

Ter gelegenheid van de boekenweek leest cabaretier Jeroen van Merwijk voor in de trein van Utrecht naar Zwolle. Van Merwijk: „Zo te zien ben ik de enige die dit grappig vindt.”

„Hier volgt een mededeling voor reizigers in het treinstel 4222. Het is boekenweek. De boekenweek heeft als thema humor. Daarom leest cabaretier Jeroen van Merwijk voor. U bent van harte welkom om te luisteren.”

Lichte paniek in treinstel 4222. Denk je op zondagmiddag een rustige reis van Utrecht naar Zwolle voor de boeg te hebben, staat er ineens een cabaretier met microfoon en geluidsinstallatie in je coupé. „Mensen die nog weg willen mogen nu weg,” zegt Van Merwijk, „Ik zou er zelf ook niet van gediend zijn.” De verbazing in de ogen van de reizigers groeit. Het overvalt hen een beetje. Dat vandaag cabaretiers in de trein in het kader van de boekenweek een eresaluut brengen aan humor in de Nederlandse literatuur, is blijkbaar aan de meesten voorbij gegaan. Ook dat je de hele dag gratis kan reizen op vertoon van het boekenweekgeschenk is in deze coupé maar tot een enkeling doorgedrongen. „Ik had 18 euro kunnen besparen als ik dat had geweten,” zegt Bert Hopkoper uit Hank.

Wanneer Van Merwijk begint aan het verhaal Schraalhans keukenmeester van Gerard Reve, is het inderdaad maar de vraag hoeveel mensen blijven zitten. Weglopers zijn er niet, maar aan het einde van Reves verhaal zijn de meeste reizigers nog niet van de schrik bekomen. Van Merwijk: „Aan de gezichten hier te zien was ik de enige die dit verhaal grappig vond.”

De trein stopt in Amersfoort. Inmiddels hangen de reizigers aandachtig over de stoelleuning te luisteren naar een verhaal van Maarten Biesheuvel. Het blijkt een geslaagde middag te worden. Van Merwijk maakt er even later, als de reis richting Zwolle wordt hervat, een dolle boel van. Hij draagt voor uit Vrouwen zijn overal schoenen: „Te is nooit goed, behalve tweedehands schoenen in de kast hebben staan.”

Het hoogtepunt van de middag heeft ironisch genoeg niks met literatuur van doen. Een NS-jongen met koffie en versnaperingen wordt overvallen door Van Merwijk, die spontaan begint uit te delen. Snickers en koeken vliegen door de coupé. Hilariteit alom.

In totaal lazen gisteren acht cabaretiers op verschillende trajecten voor in de trein. Het initiatief was een samenwerking tussen de NS en de stichting Collectieve Propaganda van het Nederlandse boek (CPNB), organisator van de boekenweek. De CPNB spreekt bij monde van persvoorlichter Hilde van Gurp van een geslaagde actie”. Van Gurp: „Overal was genoeg belangstelling. Mensen vinden de combinatie van lezen in de trein en het cabareteske heel erg leuk.”

Volgens de NS hebben gisteren 170.000 mensen met het boekenweekgeschenk gereisd. Dat hebben steekproeven en de controles door conducteurs uitgewezen. Vorig jaar waren dat 150.000 mensen. Het was beduidend drukker in de trein dan op een normale zondag. Het boekenweekgeschenk van Geert Mak was vooral op de lange trajecten populair.