‘Een symbool dat oproept tot nadenken’

Een monument voor Theo van Gogh werd gisteren onthuld. Het symboliseert het belang van de vrijheid van meningsuiting. „Hiep hoera, het vrije woord.”

„Een monument voor Theo, gekker moet het toch niet worden.” De provocerende toespraak van cabaretier Hans Teeuwen bij de onthulling van het monument ‘De Schreeuw’ voor Theo van Gogh was geheel in de stijl van de vermoorde filmmaker. „Dit kunstwerk was nooit tot stand gekomen zonder Mohammed B. Helaas kan hij vanmiddag niet aanwezig zijn, in verband met penitentiaire verplichtingen,” zei Teeuwen gistermiddag in het Amsterdamse Oosterpark.

‘De Schreeuw’ is ontworpen door kunstenaar Jeroen Henneman en staat aan de rand van het park, vlakbij de Linnaeusstraat, waar Van Gogh op 2 november 2004 werd vermoord. Het 4,5 meter hoge kunstwerk beeldt 6 silhouetten uit. In het binnenste profiel houdt Van Gogh zijn lippen op elkaar, in het buitenste schreeuwt hij. Het kunstwerk symboliseert het belang van de vrijheid van meningsuiting.

Behalve Teeuwen spraken ook burgemeester Job Cohen en de voorzitter van stadsdeel Oost/Watergraafsmeer Martin Verbeet de menigte toe. „Het is een krachtig symbool dat oproept tot nadenken”, zei Verbeet. „We hebben er bewust voor gekozen om het monument aan de rand van het park te plaatsen, zodat het zichtbaar is voor velen. Theo zal hier de wereld blijven toeschreeuwen.” Cohen noemde Van Gogh de man van de polemiek en van het vrije woord. „Hij kon provoceren, maar een schreeuwlelijk was hij niet.”

Nadat de zusters van Van Gogh het monument officieel hadden onthuld, sloot Teeuwen de bijeenkomst af met een lied over het vrije woord. „Zet God maar op de pot en stop de profeet maar in je reet,” zong Teeuwen. „Als je dan wordt doodgeschoten, heb je van dit lied genoten. Het vrije woord gaat nooit verloren, ook al vliegen de kogels om je oren. De één die wordt verdreven, de ander wordt vermoord, hiep, hiep, hoera, het vrije woord.”