Zwendelaars

Het eerste contact legde hij per e-mail. „Graag zou ik u willen benaderen of misschien spreken over samenwerking met onze stichting in verschillende vormen. In het bestuur van onze organisatie hebben zitting de bekende prof. dr. S. en de gerenommeerde prof. D., adviseur van de koninklijke familie. Vanmiddag ben ik tussen 14.00 uur en 17.00 uur telefonisch bereikbaar. U kunt ook mailen.”

En ach, waarom ook niet. Na mailcontact en de behulpzame verzending van een routesuggestie kwam mr. ter H. op een vrijdagmiddag de 13de zijn voorstel persoonlijk toelichten.

Het sloeg stipt twee uur toen de in houthakkershemd gestoken stichtingsbestuurder aanbelde. Graag liet hij zich aan tafel noden voor thee met verse speculaasjes. Over de samenwerking was hij kort: alles was mogelijk, elk idee uitvoerbaar. Maar zelf had hij, onder ons gezegd, een veel beter aanbod.

Joviaal vertelde de jurist over zijn contacten met een groep steenrijke Arabische ondernemers. Daarvan had hij in het geheim aandelen gekocht in het innovatieve recyclingbedrijf C. in Slowakije, dat spoedig naar de beurs zou gaan. Nu liet Ter H. – hij glunderde – tegen 5 procent provisie een selecte groep particuliere beleggers meeprofiteren. Een buitenkans, betoogde hij. Want na de beursgang zou de koers minimaal verdrie- of viervoudigen. Je zou gek zijn als je dat liggen liet.

Ter H. bleef maar praten en proberen. Vroeg of laat, zo wist hij, zou hij doorbreken bij een eenzame weduwe met een mooie bankrekening, bij een onbenul met een te dure vriendin of een ondernemer met 20.000 euro grijs geld in de kelder.

En zo verdwijnt in Nederland jaarlijks minimaal 1 miljard euro in de zakken van zwendelaars. Van dat bedrag kun je twee tot drie miljoen landgenoten een luxe vakantie aan de Turkse kust cadeau doen.

In plaats daarvan geniet een groeiende groep bedriegers. Daaronder vallen gewezen bedrijfsdirecteuren, AOW’ers met te veel tijd, criminele organisaties, gewetenloze studenten en zelfs officiële tussenpersonen. Sommigen worden gepakt, zoals oud-directeur van Intereffekt René van den Berg (kreeg vijf jaar), Peter Jan Q. (6 jaar) en Pieter K. (4 jaar).

Na zo’n intermezzo vatten de meeste oplichters hun oude metier weer op, niet zelden omringd door trouwe fans die graag weer wat willen bijverdienen. Zo verging het begin vorige eeuw ook de Amerikaanse meesteroplichter Charles Ponzi, die 40.000 landgenoten 15 miljoen dollar in waardeloze obligaties liet beleggen.

Toen hij in 1934 naar Italië werd gedeporteerd, werd hij als held uitgeleide gedaan.

Het was niet eenvoudig Ter H. weer de straat op te krijgen. De groezelige jurist vroeg vrijpostig om meer thee en gebruik van de telefoon. Hij probeerde nog eens zijn effecten te slijten. En weer.

Eindelijk, na onmiskenbare afrondingssignalen, liet hij zich afvoeren naar buiten. Het huis werd gelucht en info@afm.nl (Autoriteit Financiële Markten) gemaild, want de financiële toezichthouder wil graag alles van oplichters weten. Toch presenteert recyclingbedrijf C. zich nog altijd breeduit op internet. Ook Ter H. leeft op de website van zijn stichting voort. Misschien loert hij nu op u.

Erica Verdegaal is financieel publicist en volgt Adriaan Hiele op als columnist. Zij publiceerde tien boeken over geldzaken.