Hypothekenklap op Damrak

Of de koersen snel zullen herstellen van de ‘hypotheken-klap’ van afgelopen week is een vraagteken. Zijn bedrijven robuust genoeg? Of doemen er nieuwe gevaren op?

Klap na klap krijgen de beurzen. Ook deze week kelderden de koersen en wisten beleggers niet hoe snel ze de handelsvloer moesten ontvluchten.

Dit keer was het geen oud-president van de Amerikaanse centrale banken, geen Japanse yen of ontrafelende carry-trade. Het was de Amerikaanse huizenmarkt die voor problemen zorgde. Beter gezegd, de crisis op de Amerikaanse markt voor risicovolle hypotheken. De problemen op deze markt zullen voorlopig blijven en kunnen een langdurig effect hebben op de Amerikaanse, en daardoor de wereldwijde, financiële markten. Ook de Nederlandse aandelen liggen erdoor onder vuur.

Kern van het probleem in de VS is dat steeds meer, vooral arme Amerikanen rente en aflossing van hun hypotheek niet meer kunnen betalen. Sinds afgelopen week dreigt de op één na grootste verstrekker van risicovolle hypotheken, New Century, om te vallen. De afgelopen tijd zijn zeker twintig van dit soort hypotheekverstrekkers failliet gegaan.

Wat heeft een Amerikaanse hypotheekverstrekker van wie de meeste Nederlanders nog nooit hadden gehoord met de stand van de AEX-index te maken? Veel, zo bleek uit de daling van de graadmeter in Amsterdam.

De crisis op de Amerikaanse hypothekenmarkt kan serieuze gevolgen hebben voor de Amerikaanse economie, en daarmee voor Europa. In een rapport schrijven analisten van zakenbank Merrill Lynch deze week te vrezen voor de gevolgen die het scherper stellen van de kredietcriteria voor mensen met een lagere kredietwaardigheid in de VS zal hebben.

„Dit zal leiden tot een dalende vraag naar huizen en tot een grotere economische vertraging in de VS dan verwacht”, aldus analisten van de gerenommeerde zakenbank.

De macro-economische gevolgen die de crisis kan hebben zorgt er ook voor dat de financiële markten niet zo snel zullen herstellen van de klap van afgelopen week, aldus de analisten. Ze vinden dat door correctie de situatie op de hypothekenmarkt in de koersen is verwerkt, maar stellen dat deze crisis alweer een gepasseerd station is gezien de nieuwe gevaren die opdoemen op het macro-economische vlak.

Niet iedereen is zo pessimistisch. Credit Suisse liet aan het Amerikaanse persbureau Bloomberg weten dat een economische neergang voor een groot deel wordt bepaald door de vraag of het bedrijfsleven gezond is. Dat is het geval, schrijft de strategist bij de bank. Bovendien is de economische groei buiten de VS „robuust”.

Maar zelfs Credit Suisse herhaalde deze week dat het beleggers adviseert om minder aandelen in banken aan te houden.

Dat financiële instellingen afgelopen week grote klappen kregen is gezien de aard van de crisis begrijpelijk. Het is niet duidelijk wat de effecten voor veel instellingen zijn. Welke banken hebben bijvoorbeeld in financiële producten verpakte hypotheekschulden gekocht.

Daarbij komt dat banken het snel voelen als de economie afzwakt omdat zij minder producten verkopen. Bedrijven investeren minder en boeken minder winst. Particulieren zetten minder geld op de spaarrekening, nemen minder diensten af en zullen zich niet zo snel een huis kunnen veroorloven.

Op het Damrak was de daling van de Nederlandse financials, die allen op een of andere wijze actief zijn in de VS, fors.

De AEX-index heeft hier extra veel last van. De financiële instellingen zijn door hun gewicht in de index zeer bepalend voor de richting van de index. Als ABN Amro, Fortis, Aegon en ING dalen moet er veel gebeuren om te voorkomen dat de index niet wordt meegetrokken.