Alleen verborgen buikvet is slecht voor hart en bloedvaten

Verborgen vetcellen in de buikholte scheiden stoffen uit die vaatontstekingen veroorzaken, zo blijkt uit een onderzoek van de Washington University School of Medicine. Het onderhuidse buikvet buiten de buikspieren doet dit niet. Dat verklaart waarom het wegzuigen van oppervlakkig buikvet via liposuctie geen invloed heeft op het hart- en vaatrisico (Diabetes online, februari).

De Amerikaanse wetenschappers hebben bloed uit de grote poortader van 25 veel te dikke patiënten geanalyseerd. Dat kon, omdat ze toch al op de operatietafel lagen voor een maagverkleining. De poortader vervoert bloed vanuit de buikholte naar de lever. Het poortaderbloed van deze dikke mensen bleek hoge concentraties interleukine 6 (IL-6) te bevatten. IL-6 is een belangrijke ontstekingsmediator die onder andere ontstekingen in bloedvatwanden veroorzaakt. De concentratie IL-6 in de poortader was de helft hoger dan die in bloed uit de arm. Er was ook een directe parallel tussen de IL-6-concentratie en die van het bekende ontstekingseiwit C-reactieve proteïne (CRP). Verhoogd CRP is de belangrijkste indicator voor aderverkalking en ouderdomsdiabetes.

Het was al bekend dat overmatig buikvet de kans op hartziekte en diabetes verhoogt. Daarom hechten artsen tegenwoordig zoveel waarde aan de verhouding tussen de middelomtrek en heupomtrek, de waist-to-hip ratio. Appelvormige mensen, met vet op de buik, lopen veel meer risico op ziekten dan peervormige mensen, met vet op heupen en dijen.

Niet al het buikvet draagt bij aan de vaatontsteking. In 2004 toonden dezelfde wetenschappers aan dat liposuctie van grote hoeveelheden onderhuidsvet van de buik – 10 kilo of meer – niet hetzelfde gunstige effect heeft als afvallen door diëten of lichamelijke activiteit, daarom hebben de onderzoekers zich nu gericht op het viscerale vet, het vet dat binnen de buik de ingewanden (viscera) omgeeft. Dat vet is chirurgisch niet gemakkelijk te verwijderen omdat het nauw verweven is met de darmen en andere inwendige organen.

Vroeger dacht men dat aderverkalking het rechtstreekse gevolg was van te veel vetten in het bloed en de neerslag van cholesterol op de wanden van de slagaders. Daarop is ook de behandeling met cholesterolverlagende statines gebaseerd. Nu wordt steeds duidelijker dat aderverkalking begint met vaatontstekingen en daar lijkt verborgen huidvet dus een sleutelrol bij te spelen.

Het Amerikaanse onderzoek maakt ook duidelijk dat zwaarlijvigen die hun buikvet met liposuctie laten verwijderen er alleen wat beter uit zien. Om ook het inwendig overgewicht aan te pakken, blijft minder eten en meer bewegen essentieel. Bart Meijer van Putten