Tbs’er heeft geen recht op vrijlating

Verminderd toerekeningsvatbare daders worden gezien als zielige slachtoffers.

Ze zijn niet zielig; ze weten al te goed wat ze fout doen.

Nederland werd op zondag 4 maart opgeschrikt door een schietpartij te Enschede. Een vrouw kwam daarbij om het leven. Vier andere personen raakten gewond. Al snel werd duidelijk dat de hoofdverdachte een terbeschikkinggestelde was, aan wie het was toegestaan zelfstandig buiten een tbs-kliniek te wonen.

Tbs is erop gericht om een dader met een gebrekkige ontwikkeling of ziekelijke stoornis van zijn geestesvermogens zodanig te behandelen, dat het uiteindelijk weer verantwoord wordt hem in de maatschappij te laten terugkeren. Dit streven is gebaseerd op de principes van rechtsgelijkheid en redelijkheid. En op het morele oordeel dat iedereen een tweede kans verdient. Men noemt dit ook wel een principe van goed fatsoen.

Het verlenen van een tweede kans aan gevaarlijk gebleken, gestoorde delinquenten betekent echter ook dat hun een tweede kans wordt gegund opnieuw een ernstig misdrijf te plegen. De retorische vraag is of dat een principe van goed fatsoen is jegens de toekomstige slachtoffers.

De omgang met onze medeburgers is gebaseerd op de veronderstelling dat de ander ons niet onverhoeds een mes in het lijf zal steken of met een hamer op het hoofd zal slaan. Zonder dat vertrouwen zou een normale omgang met anderen niet mogelijk zijn.

Plegers van ernstige misdrijven doorbreken dit systeem. Zij schenden het maatschappelijk vertrouwen en plaatsen zich daarmee buiten de maatschappelijke orde. Zij hebben zich fundamenteel onbetrouwbaar getoond. De samenleving moet hun daarom dat vertrouwen ontzeggen en hen uit de samenleving verwijderen.

Verminderd toerekeningsvatbare daders worden in de tbs behandeld als patiënten en alles wordt in het werk gesteld om hun terugkeer in de samenleving te realiseren. Zij worden gezien als slachtoffer van hun geestelijke stoornis. Zij zijn zielig en zouden moreel recht op onze hulp hebben. Zij kunnen er immers ook niets aan doen dat ze zijn zoals ze zijn.

In mijn ogen zijn zij echter volledig verantwoordelijk voor hun misdaden. Zij weten dat wat zij hebben gedaan, fout is. Zij wisten dat ook voordat zij het misdrijf pleegden. Zij plegen hun misdrijven niet als er een politieagent in de buurt is. Zij zijn zeer wel in staat om hun slechte neigingen in de hand te houden. Zij geven daaraan pas toe, als zij denken niet gepakt te zullen worden. Dat laat al zien dat zij er welbewust voor kiezen om toe te geven aan hun slechte aandrang.

De Partij voor de Vrijheid (PVV) ziet de verminderd toerekeningsvatbaren die tot zware misdrijven komen niet als patiënten die in het justitiële traject op hulp aanspraak hebben. Zij zijn niet zelf het slachtoffer van hun misdrijf. Zij hebben geen recht op onze sympathie, onze vergevingszin en onze hulp. Zij zijn niet zielig. Wel zijn zij door en door onbetrouwbaar en vaak ook uiterst manipulatief.

Er wordt aangenomen dat een volgens de behandelaars succesvol verlopen tbs-behandeling het recidivegevaar afdoende heeft verminderd. Maar geen enkele deskundige steekt zijn hand ervoor in het vuur dat de kans op recidive door de ex-tbs’er net zo klein is als de kans dat een gemiddelde burger over de schreef gaat. De gevolgen van een recidiverende tbs’er komen uitsluitend voor de rekening van de slachtoffers, hun dierbaren en nabestaanden. De PVV vindt dit niet acceptabel.

Als ik de keus moet maken tussen de tbs’er die graag een tweede kans wil hebben en de burger die niet wil worden blootgesteld aan de kans dat die tbs’er weer in de fout gaat, dan kies ik onverkort voor die burger.

De PVV vindt dat de tbs’er die een zwaar misdrijf heeft gepleegd niet weer in de samenleving mag terugkeren. Hij heeft daar geen aanspraak op en de onschuldige burgers hoeven hem niet in hun midden te dulden. Zo’n tbs’er moet zo lang gedetineerd blijven tot hij fysiek niet meer in staat is tot het aanrichten van ernstige schade. Zijn behandeling moet er uitsluitend op gericht zijn het gevaar dat hij ook binnen een gevangenis oplevert, zo klein mogelijk te maken.

Raymond de Roon is Tweede Kamerlid voor de Partij voor de Vrijheid (PVV) en was advocaat-generaal aan het gerechtshof van Amsterdam.

Lees de Kamervragen van de PVV over de schietpartij in Enschede op pvv.nl, onder het kopje ‘In de Kamer’ en dan ‘Kamervragen’, pagina 2.