Heksensprong en derwisjdraai

Nederlands Dans Theater II met Postscript. 15/3 in Lucent Danstheater, Den Haag. Aldaar t/m 17/3. Tournee: t/m 21/4. Inl.: www.nederlandsdanstheater.nl

Als twee wagneriaanse reuzen rijzen ze op vanuit het duister. Ze staan bovenop stellages die gemaskeerd worden met meterslangezwart-gouden robes. Hoog uittorenend boven de dansers op het vierkante podium maken de twee – man en vrouw – felle korte armgebaren; ze klappen naar voren, hellen ver achterover en verstarren in omineuze poses. Ze waarschuwen – lijkt het– de stervelingen onder hen voor naderend onheil.

Het dramatisch geladen en expressieve Sleight of hand (Engels voor ‘goocheltruc’) van het choreografenduo Paul Lightfoot en Sol Léon roept voortdurend associaties op met opera, al is er niets anders dan dans. De ravenzwart geklede dansers komen telkens van onder de orkestbak op, en verdwijnen dan achterin – in het niets. In de schemerwereld tussen leven en dood speelt dit dansdrama zich af. Eén danser onderscheidt zich telkens door zijn lichte broek en blote torso. Om deze eenling draait het. Op zeker moment daalt hij af van de trap, maar aarzelt en keert terug. Een geliefde voegt zich bij hem. Na een even teder als aards duet dalen ze samen opnieuw af. Maar op de valreep worden ze dramatisch gescheiden, door een zacht neerdalend scherm.

Langzaamaan herken je de contouren van de mythe van Orpheus en zijn Eurydice, ditmaal omgeven door meeslepende klanken van Philip Glass’ Symfonie nr 2. De symfonie vormt onderdeel van een op Cocteau geënt drieluik over de Orpheusmythe. Roger Van der Poel brengt met zijn fijnzinnige dans en gebeeldhouwde handenspel zijn publiek tot diepe stilte, zoals Orpheus de natuur tot zwijgen bracht met zijn betoverende spel. Celia Amade is de aantrekkelijke nimf die elke pas voorziet van melancholie.

Als scharnier in het programma tussen Lightfoot Léons nieuwe ballet en hun even prachtige, lichtere Postscript (2005) dient Spit van Ohad Naharin. De Israëliër werkt al twintig jaar regelmatig als gastchoreograaf bij dit gezelschap. Spit vormt een bloemlezing uit eerder werk. Dat het niet echt nieuw is, geeft niet, want Naharins werk is altijd collageachtig. Voor Spit bundelde hij enkele markante scènes tot een kruidig dansstuk, met daarin onder meer de hem typerende bombastische unisono-dans voor ensemble op volle Arabische popmuziek en een ritualistisch mannenkwintet met derwisjdraaien en heksensprongen. Een absurdistische vrouwensolo op tekst – ‘op de dag van mijn bar mitswa ontdekte ik dat God een bedenksel is van de mensen, net als pizza’ – vormt het briljante slot dat als glimmende olijf Naharins rijke danspartij siert.

Opnieuw etaleren de jonge dansers van NDT 2 hun fabuleuze en veelzijdige kunnen, met danseres Sarah Reynolds als uitblinker.