...en het Vlaamse onderwijs is ook op drift

Ook in Vlaanderen maken leerkrachten zich zorgen over onderwijsvernieuwingen. Leraar Hullebus is een campagne begonnen voor behoud van kennis.

De onderwijsvernieuwers hebben niet alleen in Nederland veel beroering veroorzaakt. Ook in Vlaanderen worden de gevolgen van hun werk zichtbaar. Tenminste, dat zegt Marc Hullebus, een leraar uit Brugge. „Men is hier al jaren bezig het Nederlandse voorbeeld te volgen. Het verschil is alleen dat in Nederland wordt gezegd: het gaat niet goed, we moeten terug. In Vlaanderen wordt gezegd: we moeten dóórgaan.”

Marc Hullebus is leraar informatica op een middelbare school. Op een ochtend vulde de lerarenkamer zich met bedrukte gezichten. De avond ervoor hadden de docenten van de taalvakken weer te horen gekregen: meer vaardigheden, minder kennis. „Wat we doen is niet goed”, zeiden ze volgens Hullebus.

Hij besloot „een pamfletje” te schrijven, tegen de vernieuwing. Meer dan tienduizend reacties heeft hij tot nu toe gekregen, zegt hij. Van leraren, ouders, leerlingen. Veelal instemmend.

In plaats van kennis is „het welbevinden van de leerling” belangrijk geworden, schrijft Hullebus. De gevolgen zijn dramatisch, zegt hij. Leerlingen weten niet meer hoe ze de omtrek van een vierkant moeten berekenen. Waar staat de toren van Pisa? In Rome, zag hij een deelneemster aan een tv-programma onlangs antwoorden.

De media in Vlaanderen pikten zijn boodschap op. Ook kreeg Hullebus een telefoontje van de Vlaamse socialistische partij sp.a. Of hij lid wilde worden. De Vlaamse minister van Onderwijs Frank Vandenbroucke liet weten de discussie nuttig te vinden.

In Nederland heerst de gedachte dat het Vlaamse onderwijs nog veel traditioneler is dan het Nederlandse? Juist daarom zijn scholen in België populair bij Nederlandse ouders in de grensstreek. „Het is een beetje als bij verkiezingen”, zegt Hullebus. „Als andere partijen het slechter doen dan jij, dan kun je toch nog winnen.”

Het klopt dat de aandacht voor vaardigheden in plaats van feitenkennis ook in Vlaanderen is gegroeid, zegt Ronald Soetaert, hoogleraar bij de vakgroep onderwijskunde van de Universiteit Gent. Die ontwikkeling is volgens hem al aan de gang sinds de jaren zestig. Bij het taalonderwijs wordt vaker gebruik gemaakt van teksten uit populaire kranten. En leerlingen hoeven minder te stampen. „Dat is maar goed ook”, zegt Soetaert, „want vroeger was het onderwijs onnoemelijk saai. Toen ik van school kwam, had ik een heleboel Franse woorden van buiten geleerd en ik kon hele teksten van Racine opdreunen. Maar ik sprak geen Frans.”

Ronald Soetaert vindt het goed dat er in Vlaanderen nu ook een onderwijsdebat plaatsvindt tussen de voorstanders van meer vaardigheden en de pleitbezorgers van meer feitelijke kennis. Hij verwacht wel dat, net als in Nederland, de discussie over bijvoorbeeld historische kennis deels ook zal gaan over culturele identiteit. „Ook hier zal men waarschijnlijk binnenkort een historische canon willen”, zegt Soetaert.

Een slecht idee, vond een commentator van de Vlaamse krant De Morgen. Hij waarschuwde: „Een volstrekt barre toekomst lijkt het Nederlandse model te zijn, waar men, juist omdat er zo goed als geen publiek doorgegeven kennis meer is, een van hogerhand opgelegde ‘canon’ wil doorvoeren, van feiten die jonge Nederlanders straks moeten kennen.”

Leraar Marc Hullebus werkt nu aan de organisatie van een congres en een boek. Hij heeft al contact gezocht met de Nederlandse filosoof Ad Verbrugge, die vorig jaar de Vereniging Beter Onderwijs Nederland oprichtte als protest tegen het ‘nieuwe leren’. „Ik vind het geweldig dat hij het voor elkaar heeft gekregen dat er nu wordt gesproken over een parlementair onderzoek. Dat zou ik hier ook willen.”