Negen jaren in de woestijn

Wat deed de gemiddelde Nederlander op zaterdag 15 maart 1998? Grote kans dat-ie in lichte feeststemming op teletekst de AEX-index even nakeek. De beurs sloot de week af op een record van 1.108,77 punten, had op vrijdag voor het eerst de grens van 1.100 punten doorbroken. Niets zo fijn om op zaterdag even na te genieten van de eigen genialiteit. Want als de koersen stijgen en de beleggingswinst binnenstroomt, dan is dat natuurlijk altijd het gevolg van de kiene slimmigheid, het vingertoppengevoel en het intellect van de belegger zelf.

De 1.108,77 punten in guldens van destijds staan gelijk aan een AEX-index van 503,14 punten in euro’s.

Vandaag, 15 maart 2007, stond de AEX-index op 479 punten. We zijn negen jaar verder, en de koersen zijn niets opgeschoten.

Het is wel vaker voorgekomen dat een beursindex per saldo lange tijd niet stijgt. In de Verenigde Staten bereikten de koersen, afhankelijk van de gehanteerde index, pas eind 1982 de hoogste standen van eind jaren zestig of begin jaren zeventig. In 1973 maakten de nifty fifty – de vijftig veelgevraagde aandelen van dat moment – nog een eindsprint. Daarna maakten de oliecrisis en wegrennende inflatie een eind aan een gouden beleggerstijd.

In Japan is het nog erger: de Nikkei-index stond eind deze week op 17.292 punten. Dat stond hij in 1986 ook al. Tokio komt per saldo al 21 jaar niet van zijn plek.

Amsterdam heeft zijn eigen duurrecord. De CBS-koersindex in Amsterdam piekte in april 1973, vijf maanden voor het uitbreken van de Jom Kipoer-oorlog tussen Israël en zijn buurlanden, en de daaropvolgende oliecrisis. Het zou 9,5 jaar, tot eind 1982, duren voordat de beurskoersen dat niveau weer overstegen.

Dat oude duurrecord kan dit jaar sneuvelen: als de AEX bijvoorbeeld zou dalen tot 447 punten, dan komt de beurs op het niveau van augustus 1997 – meer dan 9,5 jaar geleden.

Het record kan ook sneuvelen als de AEX-index vanaf nu onvoldoende stijgt om de pieken van ruim negen jaar geleden te evenaren. Op 23 april 1998 bereikte de index omgerekend 545 punten. Zo bezien heeft de beursgraadmeter nu nog tot het einde van het jaar om dat te overtreffen: Dat vergt een stijging van 13,7 procent.

Daarna komt er nóg een horde. Op 5 september 2000 tikte de AEX een record aan van 703,18 punten. Zou de index 9,5 jaar vanaf dan, dus begin maart 2010, al zo ver gestegen zijn? Dat vergt een jaarlijkse stijging van 13,6 procent vanaf nu. Het kán. Maar waarschijnlijk is het niet.

Maarten Schinkel