Is er lente op Mars?

Langere dagen, jonge eendjes: nrc.next plaatst het fenomeen ‘lente’ in het aardse bestaan (en daarbuiten).

Vandaag: het heelal.

Waarschijnlijk dartelen er geen lammetjes langs de rode kanalen. Narcissen doen het niet zo goed bij een temperatuur van min vijftig. Maar de lente duurt er wel twee keer zo lang als op aarde.

Ja, er is lente op Mars. Hoe zit dat?

Henny Lamers, hoogleraar astrofysica en ruimteonderzoek van de Universiteit Utrecht, grijpt naar zijn vaste leerinstrument: een sinaasappel. „Dit is de aarde”, zegt Lamers en tekent er een evenaar op.

„Waarom ís het lente? Omdat de aarde dan dichter bij de zon komt, denken veel mensen. Dan wordt het warmer. Onzin.”

Even opletten nu. De aarde cirkelt in 365 dagen om de zon op een vaste afstand, 150 miljoen kilometer. Tegelijkertijd draait de aarde iedere 24 uur om zijn as. De aardas staat in een vaste hoek van 23 graden – de aarde hangt een beetje scheef.

In de winter helt het noordelijk halfrond wat naar achteren. Er is minder licht dan op het op zuidelijk halfrond. De dagen zijn voor ons korter. Maar in de zomer is het precies andersom. En precies daartussen, op 21 maart, is de dag even lang als de nacht: de lente begint.

„Op Mars is het niet anders”, zegt Lamers. „Sterker nog, Mars lijkt een beetje op de aarde.” Ook Mars draait in 24 uur om zijn as. En ook de as van Mars staat in een hoek van 23 graden. „Het verschil is dat Mars anderhalf keer zo ver van de zon staat, op 228 miljoen kilometer. Daarom doet Mars in zijn ellips ook bijna twee keer zo lang over de omloop om de zon.”

Een Marsjaar duurt 687 aardse dagen. De lente op Mars duurt zes maanden. Geleidelijk loopt de wintertemperatuur van min 125 graden op tot een zomertemperatuur van rond het vriespunt. De temperatuurstijging is zichtbaar aan de ijskappen op de noord- en zuidpool. Die slinken van 1000 kilometer tot 400 kilometer in diameter.

Afhankelijk van de seizoenen kleuren delen van de ‘rode planeet’ ook lichter en donkerder. In contrast met het rood lijken de donkere oppervlakken wat groenig. Vroegere onderzoekers speculeerden daarom over tijdelijke vegetatie op Mars.

Astrofysica: wat een prachtvak. Dromen over verre, groene lenteweiden met lammetjes en narcissen.