Illegaal dansen in een tunneltje

Elk weekend vinden er talloze illegale feesten plaats op rare plekken in het land.

Tunnels en viaducten zijn de plekken waar nieuwe muzieksoorten ontstaan.

Vanuit de verte dreunen de doffe beats als een echo over het water. Toch ligt het strandje er verlaten bij. Maar schijn bedriegt. In het zand staat een aggregaat te loeien, overstemd door het geluid van de muziek. Wie goed kijkt ziet dat de ingang van de voetgangerstunnel, die uitkomt op het strandje, is afgedekt met stroken zwart rubber. Tussen de kieren sijpelt fel gekleurd licht de duisternis in. In de tunnel speelt zich een tafereel af dat zo oud is als house: mensen die met hun ogen gesloten extatisch dansen op de muziek.

Elk weekeinde vinden er op plekken als deze, talloze illegale feesten plaats in Nederland: onder viaducten, in leegstaande panden, parkeergarages of tunnels. Op dit soort plekken is house geboren en vanuit deze underground wordt de scène nog steeds gevoed met nieuwe muziek. Er zijn ongeveer 180 soundsystems in Nederland die illegale feesten organiseren. Die zijn grofweg in te delen in vier muziekstijlen met bijbehorende scenes: tekno (psychedelische gabber), acid, drum & bass en goa (psychedelische trance).

Zirk is een van die soundsystems die verlaten panden voor één nacht omtovert in een exclusief feest. „Ik ben in 2001 begonnen met een gepimpte huiskamerstereo”, zegt de oprichter die niet met zijn naam in de krant wil. „Die heb ik in een kruiwagen geladen en zo ben ik naar de Piet Heintunnel in Amsterdam gelopen. Ik had al mijn vrienden een uitnodiging gemaild. Uiteindelijk, op ons hoogtepunt in 2003, gaven we feesten voor maximaal duizend man. En dat ongeveer 24 keer per jaar.”

Voor ingewijden zijn deze illegale feesten moeiteloos te vinden. „Veel gaat per e-mail”, zegt H. Cornelissen, oud-voorzitter van Legalize! Deze stichting ijvert voor de legalisering van drugs, maar heeft ook goede banden met de underground partyscene. „Sommige organisatoren gebruiken een sms-bombardement om het feest aan te kondigen. De aloude flyer voldoet ook nog steeds. Alleen op internetfora blijft het stil, want veel mensen in de underground zijn bang dat de politie meeleest.”

Ook de oprichter van Zirk heeft ervaring met de politie. „In onze topjaren kwam op tachtig procent van onze feesten de politie langs.” Dat betekende echter niet dat het feest was afgelopen. Het betekende vooral: lullen als Brugman. „Het is altijd zaak om initiatief te tonen. Stel jezelf voor, laat zien dat je nuchter bent en dat je alles onder controle hebt. We waren vaak zo goed voorbereid dat we plattegronden hadden van de omgeving en dat we hadden berekend hoe ver de wind het geluid zou dragen. Dus als de agent zei: er is geluidsoverlast, konden we met een rekensommetje laten zien dat dit onzin was.”

De mensen van Zirk zoeken altijd naar locaties aan de rand van Amsterdam. Fietstunnels, lege panden, viaducten, alles wat maar overdekt en afgesloten is. En als het weer het toelaat, geven ze feesten in de natuur.

Volgens de oprichter hebben illegale feesten meestal een idealistisch karakter. „We willen zonder regels of controle en voor weinig geld een zo tof mogelijk feest geven. We zien een feest als een platform waar muzikanten, kunstenaars en iedereen die dat wil zijn creativiteit kwijt kan. We hebben een huiskunstenaar, die de aankleding verzorgd. Er zijn mensen die zelfgemaakte T-shirts en sieraden verkopen. En in de chaishop (chill-out naar het Indiase woord voor thee: chai) worden zelfgemaakte koekjes verkocht al dan niet met geestverruimende middelen.”

Een keerzijde van de illegale feesten vindt de oprichter het drugsgebruik. „We weten heel goed dat mensen naar onze feesten komen om drugs te gebruiken. Het is toch een fenomeen dat zich afspeelt aan de rafelranden van de samenleving. Soms zie ik jochies van een jaar of zestien ’s ochtends als een zombie rondlopen. Dan voel je je toch verantwoordelijk. Dat is ook de reden dat we de laatste tijd niet meer zo vaak feesten geven.”

Volgens Cornelissen gaan de Nederlandse soundsystems tegenwoordig steeds meer de clubs in. Reden: door het repressieve regeringsbeleid en het harde optreden van de politie is het niet meer leuk om illegale feesten te geven. De soundsystems zijn te vinden in clubs als Waterfront in Rotterdam, Het Paard in Den Haag en Occii, een kraakpand in Amsterdam.

Cornelissen vindt het jammer dat de soundsystems zo hard worden aangepakt. „Daarmee verdwijnt een levendige culturele scene. De illegale feesten zijn een broedplaats voor nieuw talent en nieuwe muziek. House is geboren in de illegaliteit en is van daaruit doorgesijpeld naar het grote publiek. Veel nieuwe muziek moet naar mensen toegroeien voordat het algemeen geaccepteerd wordt. Het is jammer dat die bloeifunctie nu dreigt te verdwijnen.”

Toch zullen er altijd mensen zijn die voor één nacht elke denkbare plek kunnen veranderen in een hedonistische chaos. Zoals organisator Patrick Kauli in het boek Door! Dance in Nederland zegt: „Ik zie een vrij feest als een verzameling spoken. Het is er voor een uur of achttien en boem, daarna is het weg. Alleen een blikje bier in de hoek van het pand herinnert aan wat de vorige nacht is gebeurd. Misschien staat zo’n pand nog wel vijf jaar leeg. Maar af en toe is het spook er en dan gaat het helemaal los.”

Informatie over soundsystems: http://freetekno.nl