Brekebeen

Glitazonen zijn populaire middelen tegen ouderdomsdiabetes. Maar nu blijkt dat ze de kans op botbreuken vergroten.

Rosiglitazon, een middel tegen ouderdomsdiabetes, veroorzaakt waarschijnlijk botbreuken. Over die gebroken botten schreef rosiglitazonfabrikant GSK eerder deze maand een waarschuwende brief aan alle Nederlandse artsen. Het College ter Beoordeling van Geneesmiddelen schrijft op haar website dat die breuken waarschijnlijk een probleem van álle glitazonen zijn. Ook van het concurrerende pioglitazon.

Dat is zo, want een waarschuwing over pioglitazon verscheen ongeveer gelijktijdig op de website van de Food and Drug Administration (FDA), de Amerikaanse tegenhanger van het Nederlandse college. Daar staat een brief van pioglitazonfabrikant Takeda.

Mannen lopen geen risico. Vrouwen breken tweemaal vaker dan bij gebruik van oudere ouderdomsdiabetesmedicijnen hun voorarm, hand of pols, of voet, enkel of been. Hoe dat allemaal komt, is een raadsel.

GSK haalde zijn breukrisico uit het door het bedrijf gesponsorde ADOPT-onderzoek. Het verslag ervan is afgelopen december gepubliceerd in het gezaghebbende medisch-wetenschappelijke tijdschrift The New England Journal of Medicine. Het was een jarenlange directe vergelijking van de werking van rosiglitazon en twee concurrerende middelen. Dat zien we niet vaak. Maar een commentator in The New England merkt zuur op dat het nieuwe medicijn werd vergeleken met de oude middelen. En dat qua werking, bijwerking en kosten het oude metformine de beste papieren houdt.

Glitazonen zijn de laatste jaren in Nederland snel populairder geworden. Rosiglitazon steeg van ruim 25.000 gebruikers in 2003 naar bijna 40.000 in 2005. Pioglitazon loopt flink achter, maar groeit procentueel sneller.

Toch zijn de Nederlandse huisartsen en het Farmacotherapeutisch Kompas (FK) helemaal niet zo enthousiast over de glitazonen. De huisartsen moeten hun patiënten met dreigende ouderdomssuikerziekte – zei hun deskundigencommissie in maart vorig jaar – laten beginnen met gezonder leven. Helpt dat niet, dan kunnen ze metformine voorschrijven. Is dat ook niet genoeg, dan kan bij te zware patiënten die het aan hun hart hebben pioglitazon of rosaglitazon worden toegevoegd.

In Huisarts & Wetenschap van deze maand staat dat de huisartsenstandaard op drijfzand is gebouwd. Huisartsen moeten helemaal geen rosiglitazon of pioglitazon voorschrijven. De auteurs, zelf huisartsen, vinden het ook wrang dat juist de dikke patiënten glitazon krijgen, want een bekende bijwerking van dat medicijn is een flinke gewichtstoename.

Wim Köhler