Aanklacht na kritiek op Atatürk

Een openbare aanklager in Turkije heeft een hoogleraar politieke wetenschappen aangeklaagd, omdat hij de stichter van de Turkse republiek, Mustafa Kemal Atatürk, zou hebben beledigd. Eerder al hadden nationalisten de man een landverrader genoemd. En de Gazi-universiteit in Ankara had hem, na aanhoudende protesten, in afwachting van nader onderzoek tijdelijk van zijn functie ontheven.

Professor Atilla Yayla zei op 18 november in een toespraak dat het eenpartijstelsel onder Atatürk (die regeerde van 1923 tot zijn dood in 1938) misschien niet zo progressief was als de officiële staatsideologie stelt, en dat het in bepaalde opzichten zelfs een achteruitgang was. Ook gaf hij kritiek op de vele foto’s en standbeelden van Atatürk overal in Turkije en zei hij dat veel Europeanen versteld zouden staan als ze zoveel portretten van één man zagen. Hij kan tot maximaal drie jaar cel worden veroordeeld.

Na zijn toespraak in Izmir voor de jongerenvleugel van de regeringspartij AKP van de Turkse premier Recep Erdogan werd zijn universiteit in Ankara bestookt met talloze faxberichten waarin om zijn ontslag werd gevraagd.

Yayla zelf vindt dat hij Atatürk nooit heeft beledigd; hij heeft kritiek gegeven op zijn gedachtegoed en kanttekeningen geplaatst bij de strenge manier waarop zijn volgelingen nog steeds zijn leer interpreteren. „Als academicus moet ik vrij zijn om te denken, te onderzoeken en over mijn bevindingen te spreken”, aldus Yayla.

EU-kandidaat Turkije wordt de laatste tijd fel bekritiseerd, omdat de vrijheid van meningsuiting er onvoldoende gegarandeerd zou zijn. Eerder deze maand werd de videowebsite YouTube tijdelijk geblokkeerd door een Turkse rechter, omdat er een filmpje over Atatürk was te zien dat beledigend zou zijn. En veel schrijvers en journalisten zijn recentelijk aangeklaagd voor ‘belediging van de Turkse identiteit’, maar uiteindelijk vrijgesproken. (AP)