Overeenstemming over asielpardon in Duitsland

Na maanden onderhandelen heeft de grote coalitie in Berlijn definitief de weg vrijgemaakt voor een pardonregeling voor uitgeprocedeerde asielzoekers. Enkele tienduizenden gedulde vluchtelingen in Duitsland krijgen nu opnieuw de kans te kwalificeren voor een verblijfsvergunning.

Het Duitse debat over de toekomst van uitgeprocedeerde asielzoekers nam jaren in beslag en leek eind vorig jaar tamelijk geruisloos te eindigen in een compromis tussen coalitiegenoten CDU en SPD in Berlijn. De deelstaten Beieren (CSU) en Nedersaksen (CDU) tekenden echter protest aan: zij waren bang dat de regeling te duur zou worden en dwongen nieuwe onderhandelingen af.

In Duitsland leven 178.000 uitgeprocedeerde asielzoekers, die om uiteenlopende redenen het land niet verlaten. Ongeveer zestigduizend vluchtelingen, die geen recht hebben op een verblijfsvergunning, wonen zes jaar of langer in Duitsland. Deze groep (‘gedulde’ asielzoekers genoemd) krijgt nu de kans om alsnog voor een permanent verblijfsrecht te kwalificeren.

De asielzoekers moeten vóór 31 december 2009 werk vinden, moeten redelijk Duits spreken en mogen geen strafblad hebben. Het zoeken van een baan wordt overigens eenvoudiger omdat de gedulde asielzoeker een tijdelijke verblijfsvergunning krijgt voor drie jaar. Nu wordt de verblijfsstatus elke drie maanden beoordeeld en loopt de sollicitant het risico elk moment uitgezet te worden. Als de asielzoekers geen werk vinden, vallen ze terug in de status van gedulde vluchteling.

Politieke onenigheid ontstond over de vraag voor welke sociale voorzieningen de werkzoekenden tot 2009 in aanmerking mogen komen. De SPD wilde een royalere regeling, CSU en CDU een soberder voorziening. Het compromis voorziet nu in een sobere regeling. De gedulde vluchtelingen krijgen geen ouderschapsgeld en komen niet in aanmerking voor de Duitse werkloosheidsuitkering. Bovendien mogen de deelstaten zelf bepalen of de gedulde asielzoeker slechts in bescheiden mate wordt ondersteund, zoals in Beieren, of een breed pakket sociale voorzieningen krijgt.

Bondskanselier Angela Merkel (CDU) noemde het nu bereikte compromis „zeer nuttig” voor de integratie. SPD-voorzitter Kurt Beck onderstreepte dat „mensen die al jaren in Duitsland leven nu eindelijk een perspectief hebben”.