Meer kleur in de organisatie

De werkloosheid onder hoogopgeleide allochtonen daalt structureel.

Bedrijven willen een meer divers personeel, dat de samenleving weerspiegelt.

Haar eerste sollicitaties waren meteen raak. „Dat verraste me”, zegt Madhavi Ramdhiansing (25), dochter van Surinaams-Hindoestaanse ouders en afgestudeerd bedrijfseconoom. „Eind 2005 was het nog lastig op de arbeidsmarkt en bovendien ben ik allochtoon. Ik vond mezelf goed genoeg, maar wist ook dat ik me meer dan autochtone kandidaten moest bewijzen.”

Ramdhiansing had dan ook ingecalculeerd dat ze een paar keer zou worden afgewezen voordat ze zou worden aangenomen. „Maar in plaats daarvan kon ik meteen kiezen uit twee werkgevers. Ik werk nu sinds een jaar nu als trainee procesmanagement, operations en IT bij de ING.”

Ook Hassan Outaklla (23), zoon van Marokkaanse ouders, vond gemakkelijk een baan. Nog voor zijn afstuderen aan de Universiteit van Amsterdam als politicoloog kreeg hij een aanbieding van een consultancybedrijf. „Ik ben ambitieus. Mijn etnische achtergrond zie ik niet als een belemmering, maar juist als een toegevoegde waarde. Ik kan twee werelden met elkaar verbinden en dat is nodig in een internationaliserende wereld.”

Dat Outaklla een concreet aanbod kreeg, verraste hem dan ook niet zozeer door zijn allochtone afkomst, maar meer door het feit dat de economie nog steeds bezig is uit het dal te kruipen. „Op fora lees je dat het na je studie gemiddeld drie maanden kan duren voor je ergens aangenomen wordt. Dat het zo snel zou gaan, had ik niet verwacht.”

Hoogopgeleide allochtonen op de arbeidsmarkt zijn bezig met een inhaalslag. In 2003 was de werkloosheid onder deze groep nog ruim vier keer zo hoog als onder hoogopgeleide autochtonen, aldus een recent onderzoek van de Raad voor Werk en Inkomen (RWI), maar in 2005 lag het cijfer nog maar twee keer zo hoog. Volgens de RWI is de recente inhaalslag is niet alleen te danken aan de verbeterde economie, maar gaat het om een structurele verbetering.

„Allochtonen zijn hot”, zegt ook Ahmed Larouz, oprichter van onafhankelijk adviesbureau in intercultureel management Mex-it. „Vaak in negatieve zin weliswaar. Maar de discussies over terrorisme en discriminatie hebben wel geleid tot een beter begrip van de doelgroep; het bedrijfsleven en de overheid hebben programma’s opgezet om allochtonen er meer bij te betrekken.”

Naomi Bisschop, manager arbeidsmarktbewerking en werving en selectie bij de Rabobank bevestigt dit beeld. „Diversiteit staat op de agenda, er moet meer kleur in. We willen een meer pluriform personeelsbestand, de samenleving is immers ook pluriform. Maar die kleur zit hem niet alleen in allochtonen, maar net zo goed in jong, oud, vrouw, man, homo’s en hetero’s.”

Bankverzekeraar ING, waar Madhavi Ramdhiansing als trainee werkt, wil eveneens een meer divers personeelsbestand. En hoewel volgens een ING-woordvoerder ook daar diversiteit niet alleen in een allochtone afkomst zit, werft de ING wel bij multiculturele netwerken en traint de organisatie haar werving-en-selectiemedewerkers in het herkennen van de kwaliteiten van allochtonen.

De banken schrikken echter terug voor een specifiek streefcijfer voor allochtonen, uitgedrukt in een percentage van het totale personeelsbestand. Beide banken keuren dit af omdat alle medewerkers allereerst moeten worden aangenomen op hun competenties. „Maar we proberen wel van alles om allochtonen te bereiken”, zegt Bisschop van de Rabobank. „Een paar weken geleden bijvoorbeeld hebben we op initiatief van een Marokkaanse medewerkster een stagiairedag voor allochtonen gehouden.”

Volgens Larouz van adviesbureau Mex-it past het idee van de Marokkaanse medewerkster in de trend dat hoopgeleide allochtonen de schijnwerpers op zichzelf richten. „Maatschappelijke problemen werden de afgelopen jaren ook aan hoogopgeleide allochtonen gekoppeld, bijvoorbeeld via de hoogopgeleide Mohammed B. Ze beseften dat ze het risico liepen in de neerwaartse spiraal meegesleurd te worden. Hun reactie hierop: zichzelf meer en beter laten zien, zichzelf nog meer bewijzen. Dat zie je bijvoorbeeld in de toename van het aantal multiculturele studentenverenigingen en de groeiende bekendheid van allochtone netwerken voor academici.”

Toch relativeert Larouz het succes van de daling van werkloosheid onder hoogopgeleide allochtonen. „De generatie allochtonen die in Nederland is geboren, stroomt nu de arbeidsmarkt op. En deze generatie is hogeropgeleid dan de vorige. Het bedrijfsleven móét wel serieuze pogingen doen om hoogopgeleide allochtonen aan te trekken, want zij zijn nu, net zo goed als autochtonen, de toekomst.”

Ook Melek Usta, oprichter van werving-en-selectiebedrijf Colourful People en zwarte zakenvrouw van 2006, vindt dat de inhaalslag niet vanuit de nobele gedachte voortkomt om allochtonen gelijk te behandelen als autochtonen. „Sinds de economische opleving zijn allochtonen aantrekkelijke kandidaten. De kans is groot dat, als zich weer een vliegtuig in een World Trade Center boort, het bedrijfsleven deze groep weer links laten liggen.”

Maar Usta ziet wel een positief langetermijneffect: „Doordat meer allochtonen hoogopgeleid zijn, vervullen ze langzamerhand ook posities op managementniveau. Ze worden beslissers en doordat hun houding naar de allochtone groep positiever zal zijn, zullen zij de beweging voortzetten.”

Uitgebreidere informatie over de positie van allochtonen op de Nederlandse arbeidsmarkt op www.rwi.nl – het rapport van de RWI is te vinden bij Publicaties/Onderzoeksrapporten; en op www.cbs.nl met de zoekterm ‘hoogopgeleide allochtonen’.

Rectificatie / Gerectificeerd

In het artikel Meer kleur in de organisatie (14 maart, pagina 27) staat in het bijschrift onder de foto van Madhavi Ramdhiansing haar naam fout gespeld. Het citaat is bovendien niet van Ramdhiansing maar van Hassan Outaklla.